Porady zdrowotne Konrada Gacy: Co, jeśli nie CUKIER?

Wielu z nas przyzwyczaiło się do słodzenia kawy czy herbaty. Słodki smak to ten, którego naturalnie szukamy w potrawach. W przeszłości dawał nam większe szanse na przetrwanie, bo węglowodany albo dawały energię, albo odkładały się w postaci tkanki tłuszczowej na czas kryzysów energetycznych. Tak zresztą dzieje się nadal, tyle, że jedzenia nie zdobywamy teraz polując czy poszukując go w otaczającym nas świecie...

Naturalną chęć jedzenia słodkich potraw można zaspokoić na wiele sposobów, np. sięgając po owoce. Niestety, w dzisiejszych czasach popularne jest „dodatkowe” słodzenie. Wystarczy wspomnieć o cukrze ukrytym w przetworzonych produktach: słodyczach, jogurtach owocowych, sosach (łyżka stołowa ketchupu zawiera ok. 1 łyżeczkę cukru, czyli 4 g!), sokach, płatkach śniadaniowych, napojach gazowanych. Dodatkowo, wiele osób sięga po kryształki cukru niezależnie od producentów żywności, słodząc gorące napoje czy domowe wypieki.

Cukier nie jest zdrowy. Powoduje nagłe „skoki insuliny”, nie niesie ze sobą żadnych wartości odżywczych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje, że spożycie cukru przez mieszkańców Europy i reszty świata jest zastraszająco wysokie i niesie ryzyko poważnych chorób, w tym otyłości. Dlatego właśnie od lat proponuję moim pacjentom całkowitą rezygnację z białego cukru. Czym go zastąpić? Najczęściej polecam w tym przypadku cukier brzozowy (ksylitol), który naturalnie występuje w niektórych roślinach oraz stewię. Od czasu do czasu można też korzystać z miodu, który poza słodkim smakiem, może przynieść wiele korzyści dla naszego zdrowia. Popularnym zamiennikiem cukru jest aspartam zawarty w wielu słodzikach...

ASPARTAM – alternatywa dla cukru?

Wokół aspartamu narosło przez lata wiele opinii. Początkowo był uznawany za „ratunek” dla cukrzyków, z czasem pojawiły się głosy o jego szkodliwym wpływie na zdrowie. Jak jest naprawdę? Czy można go stosować?

Kod aspartamu na etykietach z żywnością to: E951. Można go spotkać w produktach „light” ze względu na jego niską kaloryczność (1g = 4 kcal). Nie wpływa także na poziom insuliny w organizmie. Aspartam „wywodzi” się z dwóch aminokwasów, które występują „naturalnie” (w mięsie, owocach, warzywach, mleku matki). Badania nad aspartamem trwają od wielu dziesięcioleci. W latach 90. uznano go za rakotwórczy, jednak po latach zdecydowanie odrzucono tę tezę. Obecnie aspartam jest oficjalnie uznawany za bezpieczny dla zdrowia.

Co jeszcze przemawia na jego korzyść? Aspartam mogą stosować wszyscy, w tym kobiety w ciąży i karmiące piersią, dzieci, osoby chore na cukrzycę. Jedyne przeciwwskazanie do genetyczna choroba fenyloketonuria (oligofrenia fenylopirogronowa), którą w Polsce wykrywa się już u noworodków (1-2 dzień po porodzie).

Największym i chyba jedynym minusem aspartamu jest to, że w wysokich temperaturach „rozpada się” chemicznie, przez co traci swoje właściwości słodzące. W związku z tym nie nadaje się do wypieków, a i pozostałe dania i napoje (domowe musli czy kawę) najlepiej dosłodzi w pokojowych lub chłodnych temperaturach.

Dzięki stosowaniu zamienników cukru można znacznie zmniejszyć kaloryczność posiłków i napojów, a przez to skuteczniej pracować nad redukcją kilogramów bądź utrzymaniem wagi. Należy jednak pamiętać, że ta jedna zmiana, choć znacząca, przyniesie zdecydowanie więcej korzyści w połączeniu z indywidualnie dopasowaną dietą i systemem treningowym.

A co w sytuacji, kiedy stosując się do zdrowych zasad redukcji wagi nadal nie udaje nam się uzyskiwać tak dobrych rezultatów jak się spodziewaliśmy? Wkrótce wyjaśnię, które ze schorzeń spowalniają redukcję tkanki tłuszczowej.

Konrad Gaca