Wędrówki po Polsce: Żywiec

Miasto Żywiec  liczy ponad 700 lat. Nazwa miasta pochodzi od słowa „żywić", co wskazuje na to, że tutejsze ziemie od zawsze były urodzajne, a lasy obfitowały w zwierzynę. Pierwsza wzmianka o tym mieście pochodzi ze spisów świętopietrza Diecezji Krakowskiej, pochodzącego z 1308 roku, w których wymieniona jest „parochia ecclesie de Ziwicz", czyli parafia żywiecka. W 1327 roku Żywiec miał ustanowione prawa miejskie.

W rękach różnych włodarzy

Na przestrzeni dziejów Żywiec zmieniał swoich właścicieli. Początkowo należał do książąt cieszyńskich, a następnie do oświęcimskich. Ostatni z książąt piastowskich Przemysław, władał Żywiecczyzną do roku 1433. Po nim ziemię tę objęli Skrzyńscy herbu Łabędź, którzy trudnili się rozbojem, a okres ich władania należał do najbardziej burzliwych w dziejach tego miasta. W 1456 roku Ziemię Żywiecką wykupił król Kazimierz Jagiellończyk. Po nim Żywiecczyzną kolejno władali Komorowscy i żona Zygmunta III Wazy Konstancja. W 1626 roku Konstancja wydała ordynację dla Żywca, która nadała miastu prawa miejskie. Przyniosło to  przyspieszenie rozwoju gospodarczego Żywca.

W rękach biskupich

Po Konstancji wspomnianym miastem władał biskup wrocławski Karol Ferdynand, a następnie król Jan Kazimierz, który w okresie Potopu Szwedzkiego dwukrotnie bawił na tutejszym zamku. Wtedy Żywiec, wsławił się postawą patriotyczną, stając wiernie przy swoim królu i broniąc miasta przed wojskiem szwedzkim. Przewaga wojsk najeźdźczych była jednak zbyt znacząca i na krótko miasto wpadło w ręce Szwedów. W 1678 roku Żywiecczyznę nabył hrabia Jan Wielopolski i przez następne lata była ona własnością tego rodu. W roku 1838 Adam Wielopolski sprzedał dobra Habsburgom, którzy władali tymi ziemiami aż do II wojny światowej.

Rozwój miasta

Początki znacznego rozwoju miasta, związane są z jego uprzemysłowieniem. Wtedy powstał tu zakład metalurgiczny produkujący różne rodzaje śrub, fabryka papieru i drukarnia oraz Arcyksiążęcy Browar.

Lata II wojny światowej

W czasie II wojny światowej Ziemia Żywiecka została włączona do obszaru III Rzeszy i poddana akcji germanizacyjnej. Niemcy deportowali stąd 20 tysięcy ludzi, a opuszczone gospodarstwa zasiedlano niemieckimi osadnikami. Podczas okupacji Żywiecczyzna stała się jednym z ważniejszych ośrodków ruchu oporu. Działały tu silne zgrupowania AK i znajdował się jeden z ważniejszych punktów przerzutowych na Słowację.

Dzisiaj chętnie organizowane są tutaj przeglądy taneczne różnych zespołów artystycznych z Polski, na który została zaproszona właśnie nasza redakcja.

Ewa Michałowska -Walkiewicz

Za tydzień o historii browaru żywieckiego.