polish internet magazine in australia

Sponsors

NEWS: POLSKA: Film reżysera Jana Komasy „Boże Ciało” powalczy o statuetkę Oscara w kategorii najlepszy pełnometrażowy film międzynarodowy. Historia opowiada losy chlopaka, który podczas pobytu w poprawczaku przeszedł duchową przemianę i marzy o tym, żeby zostać księdzem. * * * AUSTRALIA: Sąd Najwyższy Australii otrzymał wniosek prawnikow kardynała George'a Pella o odrzucenie stawianych mu zarzutów o molestowanie nieletnich trzydzieści lat temu. Jest to ostatnia prawna szansa, aby oczyścić imię 78-letniego najwyższego dostojnika Kościola katolickiego w Australii. Kardynal Pell nadal przebywa w więzieniu w Melbourne. * * * SWIAT: Po sobotnim ataku dronów na rafinerie Arabia Saudyjska, będąca największym eksporterem ropy naftowej, zmniejszyła ponad dwukrotnie produkcję surowca – o 5,7 milionów baryłek na dzień. Jemeńscy powstańcy Huti, przeciwko którym walczy arabska koalicja na czele z Arabią Saudyjską, oświadczyli, że są odpowiedzialni za atak.
EVENTS INFO: Muzyczna spotkanie z Katarzyną Żak - Klub Sportowy "Polonia" w Plumpton, 20.09, godz. 19:00; Klub Polski w Bankstown, 22.09, godz. 17:00 * * * Sztuka "Zlodziej" w reż. Cezarego Żaka - Klub Polski w Bankstown, 21.09, godz. 13:00; 18:00 (wyprzedane); Sala JP2 w Marayong, 22.09, godz. 12:30 * * * Bal Federacji - Klub Sportowy "Polonia" w Plumpton, 28.09, godz. 19:00

poniedziałek, 10 września 2018

Wędrówki po Polsce: Elizeum - najbardziej tajemniczy zabytek Warszawy

Elizeum Poniatowskiego . Fot. E. Michalowska-Walkiewicz
Elizeum, to podziemna rotunda wykonana z cegły, która jest usytuowana w stoku Skarpy Wiślanej. Znajduje się ona na terenie parku Marszałka Rydza - Śmigłego w pobliżu skrzyżowania ulic Książęcej i Kruczkowskiego w Warszawie.

Dom przyjemności

Jest to budowla w typie Maison de Plaisance czyli inaczej mówiąc (domu przyjemności). W chwili obecnej zachował się tylko jeden z pawilonów ogrodowych wchodzących w skład kompleksu ogrodu romantycznego na „Książęcem”, założonego przez podkomorzego Kazimierza Poniatowskiego brata ostatniego króla Polski. Budowla ta powstała w latach 1776-1778, według projektu Szymona Zuga. Jest ona stworzona na planie centralnym, zamknięta z czterech stron półkolistymi niszami, które pokryte są kopułą, udekorowaną wewnątrz sztukaterią gipsową.  Sklepienia tej budowli mają charakter kolebkowy. Miejsce to doświetlone było niegdyś okrągłym otworem w sklepieniu, tak by dokładnie w ten otwór wpadało światło stojącej na zewnątrz lampy.

Przez sztuczną grotę

Pierwotnie, do Elizeum prowadziło wejście przez sztuczną grotę. Z opisu sporządzonego przez Zuga, dowiedzieć się można, że opodal Elizeum znajdowały się  sztuczne wodozbiory, groty i nisze sklano-podziemne oraz kaskada, spadająca u stóp góry pokrytej dzikiem zaroślem i drzewami. Jeden z podziemnych chodników oświecony dostatecznie przez kilka otworów, prowadzi po różnych zakrętach do drzwi, które się otwierają na podziemną salę, której ściany i kilka kolumn wspiera cztery wielkie wnęki z siedzeniami wykonanymi z marmuru. Kolumny te, dodatkowo utrzymują piękną stiukową banię służącą jedynie do dekoracji wnętrz. Znajduje się tutaj także, osiem popiersi Cesarzy Rzymskich, które umieszczone są na wspornikach ściennych, a płaskorzeźby znajdują się nad drzwiami na specjalnych basitokach podporowych. Przed tą grotą, znajduje się obszerna sadzawka z wyspą zwaną w osiemnastym stuleciu, wyspą miłości. Na wzgórzu znajduje się wieża turecka, czyli minaret ze wschodnimi schodami, prowadzącymi do malutkiej kuchni. U stóp góry pod wieżą jest jeszcze mały folwarczek. W ogóle zaś wszystkie te budowle miały się połączyć z wielkim domem, na który potrzebny kamień sprowadzono z regionu świętokrzyskiego.

Lata obecne

Obecnie wnętrze Elizeum pozbawione jest wystroju, jedynymi świadkami dawnej świetności są odciski kasetonów dekorujących sklepienie, są tutaj także fragmenty tynku w bocznym korytarzu imitującego sztuczną skałę oraz fragment trójbarwnej polichromii, która została położona w układzie pasowym na ścianie górnego korytarza.
W chwili obecnej, Elizeum wymaga kosztownego remontu, osuszenia, odkrycia przykrywającej go ziemi i zaizolowania od niesprzyjających warunków atmosferycznych. W wyniku badań stwierdzono, iż obiekt ten jest mocno zawilgocony, w niektórych miejscach wilgotność cegły sięga 18–19%, co jest niemal maksymalnym możliwym zawilgoceniem tego budowlanego surowca. Wilgotność powietrza przekracza tu 90% wilgotności względnej. Pomimo tego, konstrukcja obiektu jest stabilna. Nie zauważono na powierzchni murów głębokich pęknięć ani też zarysowań, mogących świadczyć o uszkodzeniach powstałych na skutek przekroczenia stanu granicznego nośności konstrukcji. Natomiast prawie całkowitemu zniszczeniu uległy położone tutaj tynki. W trakcie odkrywek odkopano kamienny pierścień z piaskowcowych ciosów o przekroju 36 x 20 cm. Jest to cokół,  na którym stała latarnia doświetlająca obiekt przez wspomniany wcześniej otwór.

Dziękujemy panu Tadeuszowi Grzaśkowiczowi za wyczerpujące opowieści na temat warszawskiego Elizeum, o którym tak niewiele informacji wie przeciętny Polak.

Ewa Michałowska -Walkiewicz

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

Promocja

Promocja

Promocja