Wiktoria 1920: W oczach świadków historii (2)

Sierpień 1920. Generał Władysław Sikorski ze sztabem
 5 Armii podczas bitwy warszawskiej. Fot. Centralne Archiwum
 Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego
 

Sto lat temu rozegrały się wydarzenia, które zadecydowały o dalszych losach Polski i Europy. Nie bez przyczyny sierpniową batalię na przedpolach Warszawy określa się mianem „osiemnastej decydującej bitwy w dziejach świata”.

W sierpniu 1920 roku przyszłość Polski została postawiona na ostrzu noża. Nadchodzący czas miał zadecydować o losach kraju. O czym w tamtych dramatycznych chwilach pisało i myślało pokolenie naszych dziadków i pradziadków?

Histmag.org oraz Ośrodek KARTA zorganizowały dokumentalną podróż w przeszłość w  cyklu „Wiktoria 1920”.  W 31 odcinkach czytelnik może  śledzić bieg wypadków w kolejnych tygodniach od 17 kwietnia do 13 listopada 1920 roku.
W 100 rocznicę  decydującej bitwy tzw. Bitwy Warszawskiej publikujemy kolejny  odcinek pokazujący atmosferę tamtych dni.
 

Ryszard Opara: AMEN - Brazylia, kraj cudów

Brazil: Ponta Negra Beach in Manaus.
 Fot. Wikimedia commons

Brazylia. Kraj cudów przyrody; tropikalnej puszczy życia i śmierci. Kraj Amazonki; światem zupełnie innym - samym w sobie. Kraj ludzi, których nigdzie indziej na świecie nie ma. Życie i wszystko odbywa się w rytmie samby i odgłosów dżungli.

 

AMEN - Biografia Naukowa Ryszarda Opary – Odcinek 75

 

Ameryka z drugiej strony, na południe od równika. Na zachód od Atlantyka.

Brazylia

To bardzo ciekawy, jeden z największych krajów świata (piąty, jeżeli chodzi o powierzchnię - po Rosji, Kanadzie, Chinach i USA) ale potencjalnie, to mógłby być kraj – potęga, największych możliwości. Ma wewnątrz wszystko: zasoby mineralne i naturalne, klimat i pogodę. Super powietrze i wodę. Problemem są jednak ludzie, którzy po prostu nie lubią pracować i całe życie, bez względu na status społeczny, myślą tylko o jednym: jak mieć dobre życie i jak się zabawić.

Bitwa warszawska 1920 – jak Polska ocaliła niepodległość

Alegoria zwycięstwa 1920.
 Obraz Zdzisława Jasińskiego
Fot. Wikimedia Commons - public domain
 

W historii Polski niewiele było równie ważnych zwycięstw, jak to z sierpnia 1920. Może do konkurencji mogłyby stanąć Grunwald 1410 i Wiedeń 1683, czyli bitwy sprzed wielu stuleci. Tyle że tamte starcia były “zwycięstwami na wyjeździe”  stoczonymi na terytorium przeciwnika (Grunwald) czy zagrożonego sojusznika (Wiedeń). W 1920 decydująca walka rozegrała się na samych przedpolach polskiej stolicy. Zwycięstwo oznaczało uratowanie młodego państwa, klęska przyniosłaby upadek najpierw stolicy, a wkrótce całej państwowości. A i przeciwnik był dość specyficzny, bo nawet od dawnych zaborców różnił się in minus. Gra toczyła się więc o najwyższą stawkę.

Wojny z każdej strony (w tym jedna o wszystko)

 Odrodzone w 1918 państwo polskie miało trudne początki. Na każdej niemal granicy musiało zmierzyć się zbrojnie z jakimś przeciwnikiem. Z Niemcami przyszło walczyć o Wielkopolskę (1919) i Śląsk (1919-1921), z Ukraińcami o Lwów i Galicję WSch. (1918-1919), nawet z Czechami nie uniknęliśmy krótkiej wojny o Śląsk Cieszyński (1919).  Najważniejszą wojną była jednak ta z Rosją Radziecką (1919-1920), bo tam nie szło o jakiś mniejszy lub większy region, ale o samo istnienie niepodległego państwa.

O Szczecinie z okazji podwójnego jubileuszu

Szczecin. Zamek Książąt Pomorskich

- Możemy z szacunkiem spoglądać na niemieckich architektów, urbanistów czy przedwojennych burmistrzów, którzy w dużej mierze stworzyli współczesny kształt naszego miasta. I z drugiej strony być dumni - z tego, co przez minione 75 lat Polska tu zrobiła.  - mówi wiceprezydent Szczecina, Krzysztof Soska w rozmowie z Leszkiem Wątróbskim z okazji podwójnego jubileuszu stolicy województwa zachodniopomorskiego.
 

 

-W tym roku Szczecin obchodzi podwójny jubileusz: 777 lat od uzyskania praw miejskich oraz 75 rocznica przekazania go Polsce…
 

-Jubileusze upoważniają nas do refleksji i posumowań. Są również okazją do spojrzenia w przeszłość i przyszłość i znalezienia czasowej cezury.

Na pewno jubileusz trzech siódemek - przyznania prawa miejskich miastu ma swoje znaczenie. I pokazuje, że miast ma bogatą historię. Warto przy tym pamiętać, że Szczecin uzyskał prawa miejskie na prawie magdeburskim w roku  1243 i że nadał mu je książę Barnim I. Następnie, w XIII wieku, Szczecin stał się miastem hanzeatyckim. A na miejscu grodu słowiańskiego, sto lat później, książę  Barnim III Wielki wybudował swoją siedzibę - tzw. „Kamienny Dom”. Szczecin, będący historyczną stolicą Księstwa Pomorskiego, znalazło się później w granicach: Szwecji, Brandenburgii, Prus i Niemiec i od roku 1945 należy do Polski.   

Agnieszka Piwar: Łukaszenko musi zostać!

Aleksandr Lukaszenko - najdłuższa prezydentura w Europie.
Fot. president.gov.by

Wtrącanie się w wewnętrzne sprawy innego państwa uważam za przejaw chamstwa i niebywałej arogancji. Nie będzie to więc dyktando o tym, jak powinni zachować się Białorusini. Będzie to desperackie wołanie Polki, która nadzieję na ocalenie własnej tożsamości pokłada w dalszym istnieniu Aleksandra Łukaszenki przy władzy.

Lata 90. XX wieku, byłam wtedy smarkaczem, kompletnie niczego nie rozumiałam z polityki. Oglądam z rodzicami telewizor, wieczorne wydanie któregoś tam serwisu informacyjnego. Trwa jakiś międzynarodowy szczyt z udziałem przywódców państw. Kamera, ujęcie, akcja. Na szklanym ekranie sala konferencyjna i... zbliżenie na puste krzesła obok Aleksandra Łukaszenki. Z komentarza relacjonującego wydarzenie dziennikarza dowiaduję się, że nikt nie chciał usiąść obok prezydenta Białorusi. Przywódcy innych państw bojkotowali w ten sposób prowadzoną przez niego politykę.

Łukaszenko siedział sam, nikt do niego nie zagadywał, chciano go w ten sposób strasznie upokorzyć. Jednak w mojej pamięci zachował się obraz człowieka, owszem osamotnionego, ale... z dumnie podniesioną głową. O całej reszcie pomyślałam, że to zwykłe chamy. Kompletnie nie pamiętam o co wtedy poszło. Zresztą nie o jakiś szczegół tu teraz chodzi. Wystarczy wiedzieć, iż prezydent Białorusi wyróżnia się na tle innych europejskich przywódców tym, że nie wpuścił do swojego kraju Georga Sorosa z jego organizacjami. Mało? To jedziemy dalej.