PolArt Sydney2022: 10 dni wielobarwnego, polskiego gobelinu

Logo sydnejskiego PolArtu i maskotka
 Festiwalu - Lajkonik. Fot. mat. prasowe

W dzień po Świętach Bożego Narodzenia w Sydney rozpoczyna się cykliczny największy festiwal polskiej kultury poza granicami kraju - PolArt. O genezie, historii i specyfice festiwalu,  zapraszając na ten obecny w stolicy Nowej Południowej Walii,  pisze Ela Chylewska - jedna z organizatorek imprezy.  

Kiedy w 1975. roku, Związek Polek w Australii i Nowej Zelandii organizował w Sydney imprezę ArtPol, nikt nie przypuszczał, że właśnie narodziło się dziecko, które od 1981. roku, co trzy lata będzie obchodziło urodziny w innej stolicy stanów Australii.  Trochę zmieniło swoje imię, jak to robią dzieci, ale cel od lat ma ten sam. Festiwal Polskiej Kultury i Sztuki PolArt, propaguje sztukę i kulturę naszego kraju w Australii. Zaliczany do największych imprez regionu, PolArt ma na celu promocję inicjatyw polonijnych, inspirowanych ponad tysiącletnim dorobkiem kulturowym Polski oraz prezentację polskiej sztuki Australijczykom.

'Mam Teatr" ze spektaklami w Bankstown i Plumpton

Aleksander Mikołajczak i Marzanna Graff po spektaklu
w Bankstown. Fot. K.Bajkowski

Para teatralna "Mam Teatr" czyli Marzanna Graff i Aleksander Mikołajczak kończą swoje kolejne tournee artystyczne po Australii. 1 marca wystąpili w Klubie Polskim w Bankstown a w minioną niedzielę w Klubie Sportowym "Polonia" w Plumpton. Od 13 do 22 marca z ostatnimi spektaklami zaprezentują się Polonii w Perth.

W Bankstown widownia obejrzała refleksyjną sztukę komediową "Trudno uwierzyć", gdzie celebrycka dziennikarka znajduje się w kilku wymiarach swojego życia. W każdej odsłonie tych wymiarów spotyka Piotra. Tajemniczego Piotra.  

Poślubieni z Australią

W piątek 21 lutego w konsulacie RP w Sydney odbyła się premiera sztuki teatru Mam Teatr “Poślubieni, Pogubieni” autorstwa Marzanny Graff w reżyserii Karola Stępkowskiego z muzyką Danuty Błażejczyk.

Melania i Rafał to małżeństwo z trzydziestoletnim stażem. Poznajemy ich w dzień rocznicy ślubu.

Dzień, który Mela chce rozpocząć szampanem, co Rafał uważa za przesadę i wyraźne nadużywanie rodzinnego budżetu. “Oszalałaś? Teraz chcesz pić szampana?ł Może wodę gazowaną?” proponuje nasz bohater, który okazuje się mężczyzną raczej oszczędnym, żeby nie powiedzieć skąpym. W dodatku kompletnie zapomniał o trzydziestej rocznicy ślubu. Na pytanie żony: jaki to dziś dzień, odpowiada krótko: wtorek. Nie pomaga nawet fakt że Melania zadając pomocnicze pytanie staje przy ślubnym portrecie: co było 30 lat temu, a przypominaliśmy 10 lat temu? Kiedy w końcu uświadamia sobie swój błąd, mówi: ja nie rozumiem o co Ci chodzi z tymi rocznicami. Po co liczyć skoro i tak to jest dożywocie”. 

11. Polish Christmas Festival w odnowionym Tumbalong Park

To już jedenaste Boże Narodzenie w Darling Harbour. Polish Christmas Festival odbędzie się jak co roku, w pierwszą niedzielę grudnia w samym sercu Sydney.

Tumbalong Park to wyjątkowe miejsce. Położony w Darling Harbour teren rekreacyjny, został odnowiony i znacznie powiększony. W tej chwili  to 5 hektarów otwartej przestrzeni, ozdobionej głównie rodzimymi, egzotycznymi krzewami, oczkami wodnymi i fontannami.

Zbudowano nowy, atrakcyjny plac zabaw dla dzieci i amfiteatr, w którym odbywa się wiele imprez, jak powitanie Nowego Roku, Dzień Australii, oraz festiwale grup etnicznych.

4 grudnia, w godzinach od 11.00 - 18.00 będziemy świętować Dzień Polski.

Organizatorzy festiwalu Polish Christmas szykują wiele atrakcji. Na nowej, dużo większej scenie, odbędą się występy polonijnych artystów. Wśród nich nie zabraknie zespołów folklorystycznych, które jak piękne, polskie kwiaty wyrosną na deskach amfiteatru, by nas zachwycić tańcem i kolorem. Organizatorzy obiecują też niespodzianki, w tym jedna z Polski. Ale o tym sza…

My jesteśmy weterani, z PRL-u i z Australii...

My jesteśmy weterani, z PRL-u i z Australii

Nie potrzeba wielu zdań

żeby wiedzieć skąd jest pan,

tamta pani i ten pan.

- brzmiał w sobotni wieczór nowy refren w piosence do melodii Tanie dranie Jerzego Wasowskiego podczas  występu polonijnego  Teatru Fantazja na Cocktail Party  emigracji lat 80-tych w Klubie Polskim w Bankstown. Nowy tekst jakże trafnie przystający do  wspołczesności zarówno w Australii jak i w Polsce, napisala wspólnie z Bogdanem Piotrowskim  Ela Chylewska. Piosenkę wykonali z kabaretowym temperamentem Michał Macioch i  Bogusław Szpilczak.

Ela Chylewska napisała również specjalnie na tę rocznicową okazję jeszcze jeden tekst do melodii Agnieszki Osieckiej Szpetni Czterdziestoletni, który z  artystycznym uczuciem zaśpiewała Marta Kieć-Gubała.

Bumerang Polski prezentuje oba teksty w całości.

Zdjecia: Krzysztof Bajkowski 

Boguslaw Szpilczak i Michał Macioch

Weterani (Piosenka na melodie „Tanie dranie”)

REF.:

My jesteśmy weterani, z PRL-u i z Australii

Nie potrzeba wielu zdań

żeby wiedzieć skąd jest pan,

tamta pani i ten pan.

Już nie trzeba bić komucha

czy żywego, czy też ducha.

Przeżyliśmy tamte czasy

kiedy wróg był z jednej klasy.

Demokracja dziś króluje,

rządzi, bawi i ucztuje,

wiec pytanie rodzi się

są potrzebne my, czy nie?

Trzydzieści lat minęło...Wielkie Cocktail Party w Bankstown

Duet muzyczny Viva na otwarciu Cocktail Party w Klubie Polskim
w Bankstown z okazji 30-lecia przybycia do Australii emigracji lat 80-tych.

Długimi miesiącami czekali w ośrodkach dla uchodżców w Austrii, Niemczech, Grecji i Włoszech na wizy emigracyjne do USA, Kanady i Australii. Gdy w końcu je otrzymali  w przeddzień wyjazdu na lotnisko krzyczeli jak najgłośniej: Leci się!

25 tysięcy Polaków w latach 80-tych udało sie do Australii w poszukiwaniu nowego domu, gdy w starym  wygasły wszelkie nadzieje na lepszą przyszlość. Wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 roku dla wielu stalo się punktem zwrotnym w podejmowaniu decyzji, którym  od dawna marzyło się  życie na  tzw. Zachodzie. Pierwsze lata ósmej dekady XX wieku  charakteryzowały się  największą,  lotniczą emigracją Polaków  w całej historii Polski. Tylko większą , ale przybyłą  drogą morską  stanowiła    wczesniej    fala  emigracji żołnierskiej,   głownie tych, ktorzy walczyli  na frontach zachodnich w czasie II wojny światowej.

 

W sobotę, 22 wrzesnia Klub Polski w Bankstown zorganizował wielkie Cocktail Party dla  Polonii lat 80-tych a szczegolnie dla tych, którzy właśnie 30 lat temu przybyli do Sydney. Wtedy byli preważnie młodzi . Szkoda im było tej młodości ,  nie mieli cierpliwości czekania na lepsze czasy, które nastały niespodziewanie dopiero po 89  roku. Każdy marzył o wyjeździe. Słynnym hasłem było powiedzienie: Ostatni gasi światło.  Dziś będąc w średnim wieku, z reguły po piędziesiatce, spotkali się aby powspominać stare „dobre” czasy  przy muzyce Maryli Rodowicz, Budki Suflera, ikon muzycznych tamtych lat, klipów filmowych z kultowej historii inżyniera Karwowskiego czy prezentacji Syreny -hitu motoryacji PRLowskiej.  

Ściany sali klubu na ten dzień wspomnień sprzed 30 lat oblepione zostały wycinkami z  PRL-owskich gazet i  solidarnościowych ulotek , niczym  imitacja murów miast , na których  pisały się zapowiedzi wolności . Ja się później okazało jeszcze nie takiej szybkiej.   Na scenie aktorzy teatru Fantazja  w poetycko-muzyczny sposób przypomnieli dawne czasy nie stroniąc od satyry  współczesnych zachowań nas samych.  30 lat temu konsulat PRL w Sydney był omijany szerokim łukiem. Dziś  tętni życiem kulturalnych spotkań  a obecność konsula już wolnej i demokratycznej   Polski na imprezach poloninych   nikogo nie dziwi. Tymbardziej na tej jubileuszowej.

Dokładnie 22 września, 32 lata temu do Australii przybyła na emigrację  dr Kaja Łukaszewicz – znana w środowisku sydnejskim  lekarka i mecenas wielu polonijnych przedsięwzięć. Ceniona wśrod Polonii sydnejskiej pani doktor miała więc szczególy powód do celebracji tego dnia. (wkrótce wywiad)

W Australii czas przemija szybko, bo szyty jest słoneczną nitką – mówi  Ela Chylewska w wierszu, który specjalnie na tę jubileuszową okazję napisała. Ten i jej  dwa  inne świetne teksy zaprezentował  celebrujacym w Bankstown 30 – lecie swej emigracji Polonusom ,  sydnejski teatr Fantazja.

Krzysztof Bajkowski

Konsul Generalny RP w Sydney, Daniel Gromann przemawia podczas Coctail Party Polonii lat 80-tych.  

AUSSIE SLANG

Szanowni Goście, Gospodarze

jako sydnejski zwyczaj każe,

miast fajerwerki puszczać z dymem,

będziemy Was witali rymem.

W Australii czas przemija szybko

bo szyty jest słoneczną nitką,

co każdy dzień ciepłem przenika

jak słowa kartki pamiętnika.

Mieszkacie tu trzydzieści lat,

wiec już jesteście za pan brat

z gorącym latem, zimą w kwiatach,

co w ciągu dnia się z wiosna brata,

a z rana mrozi niczym luty,

wiecie ze thongsy to są buty,

a barbie to nie jakaś lala,

lecz piec na którym się przypala.

Przy piecu stoi Aussie bloke,

ubrany w stubbies, pije grog.

W ręku ma tinny, piwa puszkę,

drugą odgania jakąś muszkę

która natrętnie lata wokół

burząc ten weekendowy spokój.

Gospodarzowi w gotowaniu

chętnie pomaga kilku Panów.

Mates, czyli kumple, każdy drab

przyniósł ze soba piwa slab,

i podlewają konwersacje,

a przy tym chopsy na kolacje.

A sheilas? Panie mają labę,

siedzą przy cuppa, pija kawę.

Jest tez wineczka pełen jag,

dip, crackie, lammie, w przerwie fag.

Obrazek ten dopełnia woofer

figlarnie drapiąc się za uchem.

Szczeknął na galah, ta coś krzyczy,

bo na backyardzie pełno dzieci.

Sielanka i Fair Dinkum photo.

A opisłam je Wam po to

żeby Down Under obrazowo

i Lucky Country kolorowo

utrwalić w wyobraźni Waszej,

Bo to już wszystko teraz NASZE!

Ela Chylewska

Teatr Fantaja wystąpił z okolicznościowym programem prezentując m.in. wiersz Aussie slang Eli Chylewskiej.
Program wyreżyserowała Joanna Borkowska-Surucic (na zjęciu w srodku)

 Wkrótce kolejne teksty i zdjęcia  z imprezy.