Porady Konrada Gacy: Jak się bronić przed nadmiarem oksydantów?

Owoce i warzywa zawierające naturalne
przeciwutleniacze. Fot. Wikipedia

Oksydanty, czyli wolne rodniki, powstają na skutek przemian metabolicznych w organizmie. Ich nadmiar przyspiesza procesy starzenia się, a także jest przyczyną wielu chorób, w tym nowotworów. Wolne rodniki mają swojego "naturalnego wroga" w postaci antyoksydantów, związków chemicznych, które neutralizują działanie oksydatnów. Na czym polega ich walka, niewidoczna gołym okiem?

Wolne rodniki to cząstki, które posiadają na orbicie pojedynczy, niesparowany elektron. Ponieważ są obdarzone ładunkiem, dążą do połączenia z inną cząstką, którą atakują i uszkadzają poprzez utlenianie. Ich ofiarą padają: białka, lipidy, kwasy nukleinowe czy kolagen. W efekcie tych zmian nasze ciało traci elastyczność, a jego regeneracja ulega spowolnieniu. Dodatkowo wolne rodniki powodują zlepianie płytek krwi, uszkadzają błony komórkowe oraz są przyczyną zmian nowotworowych w komórkach. Uszkodzenie białek przyczynia się do powstawania choroby Alzheimera, Parkinsona, anemii, astmy, miażdżycy i schizofrenii.

Im więcej antyoksydantów znajduje się w organizmie, tym mniej jest wówczas wolnych rodników. Skąd jedne i drugie biorą się w ciele człowieka? Wolne rodniki powstają podczas... procesu oddychania. Tam, gdzie dochodzi do przemian tlenowych, które mają na celu zamianę tlenu w energię, zachodzi "produkcja" wolnych rodników. W dużym skrócie można by powiedzieć, że oddychanie sprawia, że się starzejemy i w pewnym sensie jest w tym sporo racji. Na powstawanie wolnych rodników mają jednak wpływ także inne czynniki, takie jak: palenie papierosów, niewłaściwa dieta, promieniowanie rentgenowskie, zanieczyszczenie powietrza, duża aktywność fizyczna, stres, spożywanie alkoholu, niedostateczna ilość snu. Jeśli zależy nam na ograniczeniu niszczycielskiego działania wolnych rodników, na które z wiekiem stajemy się coraz mniej odporni, powinniśmy ograniczyć działanie powyższych czynników w naszym życiu oraz zadbać o obecność antyoksydantów w organizmie.

Antyutleniacze (antyoksydanty, przeciwutleniacze) wspierają nasze mechanizmy obronne. Dążą do sparowania pojedynczych elektronów występujących w wolnych rodnikach i w ten sposób je neutralizują. Antyoksydanty możemy dostarczyć do organizmu wraz z pokarmem lub zadbać o dodatkową suplementację. Wiele z nich znajduje się w owocach, warzywach (zwłaszcza strączkowych) czy przyprawach korzennych. Aby zadbać o ich dodatkowe źródło, warto zażywać witaminę C, która blokuje syntezę kolagenu. Jednym z głównych wrogów wolnych rodników jest witamina E, która hamuje proces starzenia się tkanek. Kolejnymi ważnymi antyutleniaczami są retinol, czyli witamina A i jej prowitamina - beta-karoten, które wpływają na proces regeneracji komórek, a także koenzym Q10.

Dzięki odpowiedniej diecie, suplementacji i wprowadzeniu zdrowego stylu życia nie będziecie się musieli obawiać nagatywnego działania wolnych rodników. W kolejnej odsłonie moich porad opowiem Wam, jakie znaczenie (także w redukcji wagi) ma samoakceptacja i dlaczego warto się na nią zdobyć jeszcze przed rozpoczęciem wszelkich wyzwań.

Konrad Gaca