Polacy na Kaukazie. Historia

"Orzeł" - rzeźba na Górze Gorącej Ludwika Szodskiego
Fot. A.Katin - Wikimedia Commons

Wybierając się na północny Kaukaz w ramach press-tour, zorganizowanego przez rosyjską fundację im. Gorczakowa nastawiłam się na skonfrontowanie federalnej polityki narodowościowej i informacji, jakie mi dostarczyły lipcowe obrady Rady ds. stosunków narodowościowych przy prezydencie FR – z zastaną rzeczywistością. Ale nie przypuszczałam, że trafię na tam na aktywnie działającą Polonię, choć co nieco o Polakach na Kaukazie wiedziałam.

Mineralnyje Wody z kaukaskiego kompleksu kurortów w Kraju Stawropolskim przywitały żarem z nieba. Wsiadałam w Moskwie do samolotu w temperaturach europejskiej wczesnej jesieni, wylądowałam w temperaturach jak na pustyni.

Do zespołu kurortów „Kaukaskie Wody Mineralne”, stanowiących jeden organizm municypalny od czasów carskich, należy kilka miast, w tym też Piatigorsk, do którego pojechaliśmy z lotniska.

Zanurzenie w poezji Eli Chylewskiej i Bogumiła Drozdowskiego

Ela Chylewska i Bogumił Drozdowski podczas  autorskiego
wieczoru poezji w Konsulacie RP w Sydney

Zaproszenie brzmiało zwyczajnie – wieczór poezji ... poezji recytowanej i śpiewanej, połączony z recitalem muzyki klasycznej... Ale już nazwiska występujących Poetów / Artystów – Eli Chylewskiej i Bogumiła Drozdowskiego, nie budziły żadnej wątpliwości. To będzie coś niezwykłego. I było!

Niecodzienny Koncert, który odbył się w sobotnie popołudnie, 16 września w Sali Konsulatu RP w Sydney, nosił znamienny tytuł: ‘Po co miłość poecie ?’ Wyglądało, że wiele osób pragnie uzyskać na to pytanie odpowiedź, a być może jest wśród nas także o wiele więcej wzniosłych poetyckich dusz, niż nam się wydaje? Fakt faktem, Salę Konsulatu wypełniła publiczność i to, jak zaznaczyła w swoim powitaniu Pani Konsul Generalna, Regina Jurkowska – pomimo odbywających się w tym dniu kilku innych atrakcyjnych imprez kulturalnych.

Wrzutka medialna PiS – reparacje zamiast wraku Tupolewa?

Granica polsko-niemiecka w Świnoujsciu
Fot. Wikimedia cc
 

To żałosne, że Prawo i Sprawiedliwość, czy jak kto woli – koalicja rządząca decyduje się na takie wrzutki medialne do naszej przestrzeni publicznej jak słynny już temat „reparacji”, czyli odszkodowań od Niemiec za II Wojnę Światową. W ten oto sposób przykryto w Polsce temat ponownych badań katastrofy smoleńskiej, jak i niemożności sprowadzenia do kraju wraku Tupolewa, chociaż skuteczne działania były wiele razy deklarowane przez polityków opcji obecnie rządzących. Przez to są same straty, ponieważ akurat w Niemczech trafiliśmy na kampanię wyborczą, w której decyduje się przyszłości Europy, w tym także i nasza przyszłość.

 

 Niemcy nam już odpowiedzieli, ponieważ – o czym trzeba zawsze pamiętać – sprawy polskie są tam obserwowane zawsze z baczną uwagą. Jak na razie nie ma wielkich strat, jedynie zmieniają się uwarunkowania relacji, w wyniku stosowanej przez strony retoryki.

Prof. Anna Raźny: Zgubili złoty róg…

Stanisław Wyspiański, Chochoły, 1899
domena publiczna

Miałeś, chamie, złoty róg,
miałeś, chamie, czapkę z piór:
czapkę wicher niesie,
róg huka po lesie,
ostał ci się ino sznur,
ostał ci się ino sznur.

Stanisław Wyspiański: Wesele

 

 

Pamiętamy wszyscy Wesele Stanisława Wyspiańskiego i zawartą w nim przejmującą prawdę o polskim charakterze narodowym, przedstawioną w symbolu złotego rogu. To symbol najwyższych dla Polaków  wartości, skumulowanych w przestrzeni wolności. W rzeczywistości politycznej i społecznej, stanowiącej bezpośredni kontekst dramatu Wyspiańskiego, złoty róg miał zjednoczyć Polaków i porwać do walki o niepodległość Polski. O fiasku oczekiwanego zrywu wolności zadecydowali wszyscy goście odbywającego się tytułowego wesela – nie tylko Gospodarz   wręczający symboliczny róg Jaśkowi, i nie tylko tenże Jasiek, który go zgubi, schylając się po czapkę z pawimi piórami. Winni są wszyscy goście wesela przedstawionego w dramacie Wyspiańskiego – z wyjątkiem tych postaci, które są zjawami, postaciami symbolicznym, niosącymi ważne pouczenia i przesłania.  Poeta obciąża odpowiedzialnością w równym stopniu głównych aktorów „dramatu złotego rogu” i będących ich zapleczem przedstawicieli polskiego społeczeństwa:  inteligencję i chłopów – niezdolnych do stworzenia autentycznej jedności narodowej.

Andrzej Siedlecki: Piłsudski. Dla Polski żyć. (3)

W Tokio Pilsudski spotkał się ze swym
rywalem Romanem Dmowskim.
Fot. Harris & Ewing - domena
publiczna  (Wikipedia)

W 1904 roku wybucha wojna rosyjsko - japońska. Piłsudski ma nadzieję na sprzymierzeńca, chce uzyskać pomoc od Japończyków i w zaborze rosyjskim doprowadzić do powstania. Bo tylko czyn ma znaczenie! „Gdyby udało mi się przekonać Japończyków, wtedy Rosja musiałaby walczyć na dwa fronty”- kalkuluje. Myśli o tworzeniu grup bojowych wewnątrz PPS i stworzeniu legionu polskiego z wziętych do niewoli przez Japończyków Polaków, służących u Rosjan. A na to potrzebne są pieniądze, także na akcje w kraju. Chce walczyć! Chce wprowadzić w życie swoją filozofię czynu, a środki pozyskać w Japonii! Płynie do Tokyo i tu czeka go niespodzianka!

Dowiaduje się z prasy, że przebywa tu już od dawna przywódca endecji Roman Dmowski, który skłamał, że jedzie do Ameryki, a tu już z Japończykami odbywa spotkania i przekonuje ich, że idea powstania Piłsudskiego nie ma sensu. Dla Japończyków było to nieco dziwne, że reprezentanci z jednego kraju nie mogli się porozumieć i reprezentować wspólnego, i najlepszego rozwiązania dla okupowanego narodu! Podobno w kabaretach japońskich później odgrywano skecz na ten temat. Dmowski także nie spodziewał się Piłsudskiego, który właśnie jechał do jego hotelu, by go spotkać i według Jamesa Douglasa, świadka zdarzenia twarz Dmowskiego zrobiła się "biała jak papier".