Polska światu: Jan Pieńkowski

Jan Pieńkowski. fot. credit: Booktrust.org

Jednym z najbardziej ulubionych ilustratorów dziecięcych książeczek na świecie jest Polak urodzony w Warszawie - Jan Pieńkowski, znany z tzw. rozkładanek w stylu pop-up. Opatrzył swymi ilustracjami  ponad 140 książek.  Zmarł w ub. roku. Przez ostatnie lata żył z chorobą Alzheimera. Dziś przypada jego dzień urodzin. 

 Ósmy odcinek o ludziach, których wielkość wyznaczają ich osiągnięcia, o osiągnięciach, które nie znają granic, o sławie, o którą nikt nie zabiegał i o tym, dlaczego warto powiedzieć „Ja też jestem z Polski”.

Cykl biograficzny dzięki współpracy z portalem "Polska Światu". 

Jan Pieńkowski

Polsko-brytyjski ilustrator i autor książek dla dzieci, poliglota.

Ur. 8.08.1936 w Warszawie – zm. 19.02.2022 w Londynie.

Wczesne lata Pieńkowskiego przypadają na czas wojny. Po upadku Powstania Warszawskiego przyszły ilustrator wraz z rodziną opuszcza okupowaną Polskę i trafia do Wielkiej Brytanii.

W wieku 13 lat po raz pierwszy zaczyna uczęszczać na zajęcia z rysunku. Mówi biegle po polsku, angielsku, niemiecku i włosku, później poznaje także grekę i łacinę.

WYKSZTAŁCENIE I KARIERA

Studiuje filologię klasyczną i literaturę angielską w Cambridge, a po studiach zakłada firmę produkującą kartki okolicznościowe. Na początku kariery ilustratora pracuje w telewizji BBC, gdzie rysuje na żywo w programie dla dzieci „Watch!”.

W 1968 roku podejmuje współpracę z autorką książek dla dzieci Joan Aiken, a kilka lat później za ilustracje do jej zbioru baśni słowiańskich pt. „Kingdom Under the Sea” otrzymuje Kate Greenaway Medal, czyli główną brytyjską nagrodę dla ilustratorów książek dziecięcych. W 1979 roku nagrodę otrzymuje po raz drugi za książkę w stylu pop-up pt. „Haunted House”.

"Robot" Jana Pieńkowskiego . Fot. Flickr

Fińskie wydanie Nawiedzonego domu ilustrowanego przez Jana Pieńkowskiego
Fot. domena publiczna

Najbardziej charakterystyczne dla twórczości Pieńkowskiego są wycinanki, do których inspirację czerpie z dzieciństwa. Okazuje się, że podczas wojny, w schronie przeciwlotniczym, jeden z żołnierzy zabawiał go wycinaniem przeróżnych kształtów z gazet.

Poza rozkładanymi książeczkami, znany jest z serii 24 książek „Meg and Mog”. Tworzy je wraz z pisarką Helen Nicoll, a następnie ze swoim wieloletnim partnerem Davidem Walserem. Na podstawie serii powstaje później telewizyjny serial animowany. Jak mówi sam Pieńkowski, „Meg and Mog” jest dla niego sposobem na przemienienie koszmarów z dzieciństwa w nieszkodliwe zabawki. Co więcej – sama postać nieudolnej czarownicy Meg inspirowana jest Babą Jagą, o której mrożące krew w żyłach historie opowiada mu w dzieciństwie sąsiadka-opiekunka.

Niektórzy krytycy zarzucają mu zbyt duże zamiłowanie do makabry jak na książeczki dla dzieci. Sam autor odpiera jednak zarzuty, mówiąc, że „dzieci lubią się bać w bezpiecznym środowisku”.

Pieńkowski jest dwukrotnie nominowany przez Wielką Brytanię do nagrody Hansa Christiana Andersena – najważniejszej międzynarodowej nagrody dla autorów i ilustratorów książek dla dzieci. W 2019 roku zostaje laureatem nagrody za całokształt twórczości przydzielanej przez BookTrust – fundację promującą czytelnictwo wśród dzieci.

Korzystano z: Morag Styles „Jan Pieńkowski obituary” The Guardian, PAP – Bartłomiej Niedziński, pl.wikipedia.org

na podst. Polska Światu

Jan Pienkowski's Haunted House: