Porady zdrowotne Konrada Gacy: BURAK – król polskich warzyw

Fot. A. Kozłowska

Jest bohaterem każdej polskiej Wigilii, dodatkiem do obiadu i dobrym kompanem dnia w formie soku – burak to warzywo znane ludzkości od 4 tys. lat, łatwo dostępne i… tanie jak barszcz.

Choć o buraku myślimy zazwyczaj w kategoriach dodatku obiadowego, warto przyjrzeć mu się nieco bliżej i poświęcić mu więcej miejsca… na talerzach. Nadaje się do jedzenia zarówno na surowo (np. w formie soku), po ugotowaniu (barszcz), podsmażeniu czy pieczeniu. Dobrze komponuje się z mięsem, ale sprawdza się też jako samodzielne danie. To, co wyróżnia buraka na tle innych warzyw, to nie tylko piękny burgundowy kolor, ale i moc właściwości zdrowotnych.

Na początek witaminy – ich lista w przypadku tego warzywa jest długa: witamina A, witaminy z grupy B (niacyna, tiamina, ryboflawina, witamina B6), witamina C, E, K oraz kwas foliowy. Buraka charakteryzuje też bogactwo minerałów. Do najistotniejszych należą: żelazo, wapń, magnez, potas, sód i cynk. Ci z Was, którzy sprawdzają z uwagą tabele kaloryczne składników swoich potraw, też mogą odetchnąć z ulgą – burak, jak większość warzyw, nie pozostawi balastu na brzuchu czy udach (o ile to nie smażenie będzie Waszym ulubionym sposobem przygotowania).

Wspomniałem o obecności żelaza – to właśnie dzięki niemu jedzenie buraków jest polecane osobom cierpiącym na anemię. Z kolei regularne picie soku z buraków to podstawowy „preparat” w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Kolejny argument z kategorii układu krwionośnego – burak pomaga udrożnić naczynia krwionośne.

Buraki pomogą Wam zachować młodość dzięki zawartym w nich antyoksydantom. Są też świetną bronią przed nowotworami. Z jednej strony hamują ich rozwój, z drugiej, są polecane pacjentom w czasie chemioterapii. Zawarty w burakach błonnik wzmacnia metabolizm i wpływa na odporność organizmu. Inne właściwości buraka to m.in.: ochrona przed zakwaszeniem organizmu, pomoc w ogólnym osłabieniu organizmu i likwidacja zgagi. Domowej roboty syrop z buraka złagodzi ból gardła i zmniejszy kaszel.

Najbardziej charakterystyczne dla buraka jest jednak to, że jest polecany kobietom w ciąży ze względu na obecność kwasu foliowego. Także panie w okresie menopauzy powinny sięgać po to warzywo, ponieważ zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Ja tymczasem proponuję Wam dziś przepis na mniej tradycyjną potrawę, której podstawą jest właśnie burak. Smacznego!

Krem z buraka z prażonymi pestkami dyni  (4 porcje)

Składniki:

2 kg czerwonych buraków

0,5 kg włoszczyzny

1 cebula

4 ząbki czosnku

1 gałązka rozmarynu

4 łyżki gęstego jogurtu naturalnego

 

Prażone pestki dyni:

½ szklanki pestek z dyni

1 łyżka miodu wielokwiatowego lub akacjowego

Szczypta pieprzu

½ łyżeczki papryki wędzonej

¼ łyżeczki pieprzu Cayenne

Wykonanie:

Umytą wcześniej włoszczyznę i czosnek wrzucamy do garnka z zimną woda. Cebulę opalamy nad palnikiem i dodajemy do warzyw. Gotujemy wywar warzywny. Buraczki myjemy i każdy z osobna zawijamy w folię aluminiową dodając po kilka igiełek rozmarynu, pieczemy je w temperaturze 160 stopni do miękkości. Po upieczeniu obieramy je ze skórki i kroimy na małe kawałki, dodajemy do wywaru. Całość warzyw miksujemy (w razie potrzeby dodajemy odrobinę przegotowanej wody). Doprawiamy do smaku pieprzem i doprowadzamy do wrzenia.

Prażone pestki dyni:

Wszystkie przyprawy wsypujemy do małej miseczki i mieszany ze sobą. Pestki dyni wysypujemy na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni na 8 minut. Ważne, aby co dwie minuty przemieszać pestki. Po wyjęciu z piekarnika obsypujemy je przyprawami i polewamy miodem.

Krem z buraka wlewamy do talerzy, podajemy z łyżką gęstego jogurtu i prażonymi pestkami dyni.

Konrad Gaca