Chrystus na Wschodzie

Prawoslawna Katedra Św. Bazylego w Moskwie.
Fot. R.Albitsky (CC)

Z powodu wia­do­mych zawi­ro­wań z kalen­da­rzem, my obcho­dziliśmy Trzech Króli, a chrze­ści­ja­nie pra­wo­sławni, to jest ci, któ­rzy w prze­ci­wień­stwie do kato­li­ków, nie refor­mo­wali Kościo­łów apo­stol­skich, mieli wła­śnie Boże Narodzenie.
W niedzielę, 7 stycznia, w pra­wo­sławną Wigi­lię, w sobo­rze Zba­wi­ciela, w obec­no­ści pre­miera Dymi­trija Mie­dwie­diewa, patriar­cha Moskwy i Wszech­rusi Cyryl wezwał Kreml do powścią­gli­wo­ści w sto­so­wa­niu nowego prawa prze­wi­du­ją­cego dra­koń­skie kary za obrazę uczuć reli­gij­nych. Patriar­cha, nie­dawny gość pol­skiego Epi­sko­patu, nazwał kie­dyś rządy Wła­di­mira Putina „boskim cudem”, ale to on wzywa teraz krem­lo­wego poma­zańca do umiar­ko­wa­nia. Oczy­wi­ście koja­rzy się to z dziew­czy­nami z grupy Pussy Riot, które w nie­zbyt mądry spo­sób pro­te­sto­wały rok temu w tej samej kate­drze prze­ciw rzą­dom ulu­bieńca patriar­chy Cyryla, za co ska­zane zostały na dwa lata łagru…
Sam Wła­di­mir Wła­di­mi­ro­wicz uczest­ni­czył w nabo­żeń­stwie wigi­lij­nym w cer­kwi w Soczi, gdzie spę­dza waka­cje i gdzie nie­dawno wyści­skał swo­jego naj­now­szego rodaka, Gerarda Depardieu…
Moskwa jest dziś naj­waż­niej­szą sto­lica pra­wo­sła­wia, ale for­mal­nie, sie­dzibą zwierzch­nika Kościoła Orto­dok­syj­nego jest Stam­buł. Ale tam obo­wią­zuje kalen­darz gre­go­riań­ski i dla­tego wczo­raj w Stam­bule patriar­cha pra­wo­sławny Bar­tło­miej I odpra­wił uro­czy­stą mszę upa­mięt­nia­jącą chrzest Jezusa. Po mszy w kate­drze św. Grze­go­rza, tłum wier­nych odpro­wa­dził patriar­chę do miej­sca, w któ­rym wąska zatoka zwana „Zło­tym Rogiem” styka się z Bos­fo­rem. Tam, respek­tu­jąc wie­kową tra­dy­cję, patriar­cha wrzu­cił do wód Bos­foru poświę­cony krzyż, a grupa wier­nych rzu­ciła się w lodo­waty wir, by go wyło­wić. Ten, któ­remu uda się podobny wyczyn, ma zapew­niony rok pełen bło­go­sła­wieństw. Wczo­raj wyczynu tego doko­nał Loukas Kokinis.

Stam­buł, nie­gdyś Kon­stan­ty­no­pol, a potem Bizan­cjum, był sto­licą cesar­stwa Bizan­tyj­skiego aż do roku 1453, kiedy to zdo­byty został przez woj­ska muzułmańskie.
Mówi­li­śmy o papieżu kato­li­ków, więc teraz dwa słowa o papieżu naj­star­szego spo­śród ist­nie­ją­cych kościo­łów chrze­ści­jań­skich, zało­żo­nego w I wieku w Alek­san­drii przez Apo­stoła Andrzeja Kościoła kop­tyj­skiego, też sto­su­ją­cego kalen­darz juliański.
Jak pań­stwo pamię­tają, w minio­nym roku zmarł Sze­nuda III, wie­lo­letni papież Kop­tów, a na jego miej­sce wybrany został kilka tygo­dni temu Tawar­dos II. To było pierw­sze Boże Naro­dze­nie Kop­tów pod rzą­dami nowego papieża. Prze­bie­gło pod zna­kiem obaw…
Raz, że przez ostat­nie dwa lata isla­mi­ści doko­ny­wali krwa­wych zama­chów na kościoły, w któ­rych odby­wały się nabo­żeń­stwa boże­na­ro­dze­niowe, a dwa, że nowa kon­sty­tu­cja znacz­nie ogra­ni­czyła prawa mniej­szo­ści reli­gij­nych, okre­śla­jąc Egipt jako pań­stwo islam­skie, któ­rego pra­wo­daw­stwo oparte jest na sza­ri­ja­cie, czyli pra­wie kora­nicz­nym, a to sta­wia pod zna­kiem zapy­ta­nia samo ist­nie­nie tego naj­star­szego Kościoła chrze­ści­jań­skiego. Wielu Kop­tów roz­waża moż­li­wość opusz­cze­nia Egiptu.
W Pol­sce wyznaje się reli­gię bli­skow­schod­nią, a wła­śnie tam, gdzie chrze­ści­jań­stwo się naro­dziło, sytu­acja chrze­ści­jan jest cięż­sza niż kie­dy­kol­wiek w ciągu ostat­nich dzie­się­cio­leci, jeśli nawet nie stu­leci… Cesar­stwo Osmań­skie było bar­dziej tole­ran­cyjne wobec chrze­ści­jan niż nie­je­den spo­śród dzi­siej­szych reżi­mów bliskowschodnich.
(...)

Jacek Pałasiński
Studio Opinii