polish internet magazine in australia

NEWS: POLSKA: Polska znalazła się wśród krajów wskazanych przez Rosję jako miejsce produkcji dronów dla Ukrainy. W opublikowanym przez rosyjskie Ministerstwo Obrony wykazie pojawiły się adresy firm z Europy, które wspierają ukraiński przemysł zbrojeniowy. "To lista potencjalnych celów" - oświadczył Dmitrij Miedwiediew wiceszef Rady bezpieczenstwa FR. * * * AUSTRALIA: Rząd federalny mierzy się z krytyką po ogłoszeniu kampanii o wartości 20 mln USD, która ma zachęcać Australijczyków do oszczędzania paliwa. Rośnie niepokój dotyczący niestabilności dostaw paliw. Premier Anthony Albanese oraz minister spraw zagranicznych Penny Wong udają się w tym tygodniu z wizytą do Brunei i Malezji. Celem podróży jest zabezpieczenie dostaw ropy i oleju napędowego. * * * SWIAT: "Jeśli Stany Zjednoczone będą kontynuować blokadę morską, Iran uzna to za naruszenie zawieszenia broni i zamknie cieśninę Ormuz" - poinformowała w piątek irańska agencja państwowa Fars. Tymczasem prezydent Donald Trump zapewnił w piątek, że cieśnina Ormuz pozostaje "całkowicie otwarta", ale blokada irańskich portów nadal obowiązuje. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Aragczi poinformował z kolei, że ruch statków handlowych przez cieśninę będzie dozwolony do końca obowiązywania rozejmu z USA i Izraelem, który wszedł w życie 8 kwietnia i ma potrwać do 22 kwietnia. Dodał, że otwarcie cieśniny jest powiązane z obowiązującym zawieszeniem broni w Libanie. Po amerykańsko-izraelskim ataku na Iran z 28 lutego Teheran zablokował ruch przez Ormuz, którym transportowano około jednej piątej światowego wolumenu ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego.
POLONIA INFO:
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Religia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Religia. Pokaż wszystkie posty

sobota, 19 marca 2022

Papież Franciszek zapowiada konsekrację Rosji i Ukrainy

 Papież Franciszek zawierzy  w przyszłym tygodniu  Rosję i Ukrainę Niepokalanemu Sercu Maryi. ‎ Akt konsekracji Rosji i Ukrainy  będzie dokonywany w komunii z Kościołami lokalnymi na całym świecie  po południu, w piątek 25 marca w Bazylice św. Piotra w Rzymie.

‎Jak informuje Vatican News dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej Matteo Bruni potwierdził: "Papież Franciszek zaprosił biskupów całego świata, wraz z ich kapłanami, aby dołączyli do niego w modlitwie o pokój oraz w poświęceniu i zawierzeniu Rosji i Ukrainy Niepokalanemu Sercu Maryi".‎

Papież odprawi modlitwę po południu w piątek 25 marca – w uroczystość Zwiastowania Pańskiego – w Bazylice św. Piotra, z okazji celebracji pokuty, która rozpocznie się o godz. 17.00. Ten sam akt, tego samego dnia, zostanie podjęty przez wszystkich biskupów świata. Kardynał Konrad Krajewski, jałmużnik papieski, dokona aktu konsekracji w Fatimie jako wysłannik Papieża.‎

piątek, 10 września 2021

Beatyfikacja Prymasa Tysiąclecia


 Wszędzie musi obudzić się sumienie. Sumienie osobiste oznacza, że pracujemy, jako chrześcijanie, zgodnie z prawami natury, które są wszczepione w rozumność człowieka, w jego dobrą wolę”
– Prymas Tysiąclecia.

 Sługa Boży kard. Stefan Wyszyński zostanie beatyfikowany 12 września 2021 r. w Warszawie w Światyni Opatrzności Bożej.

 Uchwałą Sejmu i Senatu RP rok 2021 ogłoszony został rokiem kardynała Stefana Wyszyńskiego w 120. rocznicę urodzin i 40. rocznicę śmierci .

Centralne wydarzenie roku 2021 – msza beatyfikacyjna kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz matki Elżbiety Róży Czackiej odbędzie się 12 września 2021 o godz. 12:00 w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Uroczystość transmitować będą na żywo wszystkie najważniejsze stację telewizyjne. Mszy św. beatyfikacyjnej będzie przewodniczył kard. Marcello Semeraro, prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, Legat Papieski. Liturgię będzie koncelebrowało 600 księży, 80 biskupów z Polski oraz 45 biskupów z zagranicy. TRANSMISJA NA ŻYWO.

niedziela, 29 sierpnia 2021

Taliban i ISIS

 Walka o władzę toczy się zawsze i wszędzie, nawet w środowiskach związanych z religią. Nie ma znaczenia o jakie wyznanie chodzi, w tej wojnie o panowanie nad innymi, religia jest i tak tylko narzędziem.

W Afganistanie oprócz Talibów, są też ISIS. A dokładnie są to ISIS-K. K jak Kabul. 
 
  Kim są Talibowie to już mniej więcej wiadomo, są islamistycznym ruchem religijno-politycznym i organizacją wojskową w Afganistanie. Obecnie są jednym z dwóch podmiotów, które podają się za legalny rząd Afganistanu, obok uznanej na arenie międzynarodowej Islamskiej Republiki Afganistanu, której resztki bronią się w dolinie Panjshir, w dolinie Pięciu Lwów. 

piątek, 2 kwietnia 2021

Triduum Paschalne: By zatriumfowało DOBRO

Wielki Czwartek..., rozpoczyna się Triduum Paschalne, dla luteran, jak ja - okres bardzo szczególny. W odróżnieniu o wyznania katolickiego, u ewangelików, najważniejszym świętem religijnym jest Wielki Piątek a u katolików - Niedziela Wielkanocna.

Po tych słowach, wywiązała się na Facebook krótka dyskusja:

Ona - Nieśmiało, ale powiem: a najważniejsze to, co łączy i nadaje sens celebracji, czy to w Czwartek bardziej, czy w Piątek czy w Niedzielę, pragnienie by zatriumfowały DOBRO i bezinteresowna miłość bliźniego, Jezus pokazał, że nie jest to niemożliwe.

Ja - Tak, to prawda, ale czasem te "wielkoczwartkowo-niedzielne" różnice teologiczne są istotne, kreują nasz stosunek do życia, odpowiadają za nasze poczucie odpowiedzialności za nie, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Tylko ta świadomość pozwala ludziom żyć po chrześcijańsku, kierując się bezinteresowną miłością bliźniego i szacunkiem do natury.

sobota, 17 października 2020

Carlo Acutis. Błogosławiony w jeansach

Bł. Carlo Acutis. Patron Internetu
Fot. Philip K. Wikimedia commons (Public domain)
 Carlo Acutis, który zmarł w 2006 roku w wieku 15 lat na ostrą białaczkę, został ogłoszony przez Kościół katolicki błogosławionym. Mówi się już, że w przyszłości nastolatek może zostać kanonizowany. Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 12 października.

Ale co było takiego niezwykłego w tym zwykłym nastolatku?

Carlo Acutis urodził się w Londynie w 1991 roku i mieszkał w Mediolanie w niereligijnej rodzinie. Uwielbiał grać na PlayStation, na które poświęcał tylko godzinę tygodniowo, lubił filmować swoje psy, uprawiał sport i interesował się muzyką, ale szczególnie ciągnęło go do informatyki.

wtorek, 1 września 2020

Henryk Jurewicz: Rewolucja w ewolucji

Fot: public domain
Teoria Karola Darwina o powstawaniu gatunków była od samego początku przedmiotem wielu sporów, więc nie dziwota, iż nagromadziły się nieporozumienia. Warto rozjaśnić niektóre z nich.

Ocena wpływu losowości zdarzeń na prędkość przebiegu ewolucji to jedna z niejasności. Jako fakty, które winny dyskwalifikować przypadkowość, podaje się zazwyczaj: “cudowną” budowę oka, złożoność struktury kwasu DNA (dziesiątki miliardów par), albo to, że niemożliwe jest, aby małpie udało się odegrać mazurka Szopena, byle tylko dostatecznie długo uderzała w klawisze, itp.

poniedziałek, 10 sierpnia 2020

Hagia Sophia. Czy historia może się cofnąć?

Hagia Sophia z dobudowanymi przez muzułmanów
 czterema minaretami. Fot. A.Vagen - Wikipedia
Przeprowadzenie przez tureckie władze przywrócenia modłów muzułmańskich w Hagia Sophia wzbudziło wiele komentarzy i raczej żadnych reakcji. Rzecz jest bolesna dla prawosławnych, ale raczej tylko z tego względu, że przypomina jeszcze bardziej bolesne wydarzenia sprzed prawie 570 laty, gdy Hagia Sophia, w bardzo dramatycznych okolicznościach, stała się meczetem co było następstwem zdobycia Konstantynopola przez Turków Osmańskich.

Protestowały też środowiska liberalne, ale te z innych względów, gdyż im nie podobała się, z kolei, zamiana muzeum w obiekt religijny co jawi się wyłomem w liberalnej wizji dziejów, które mają zmierzać wyłącznie w jednym kierunku, pełnej laicyzacji i całkowitego wyeliminowania religii z przestrzeni publicznej. W tym schemacie myślenia, każdy przypadek przywrócenia funkcji religijnych jakiemukolwiek obiektowi jest dla liberała bolesny gdyż podważa tę jego wiarę w wymyśloną przez nich samych logikę dziejów.

piątek, 10 kwietnia 2020

Triduum Paschalne w czasie zarazy

Krucyfiks, fragment rzeźby w drewnie Wita Stwosza
W tegoroczny Wielki Czwartek (9.04.br.) u protestantów obchodzonym, jako pamiątka Ostatniej Wieczerzy, a u rzymskich katolików, dodatkowo, jako święto kapłaństwa - przypada 75 rocznica męczeńskiej śmierci wybitnego luterańskiego duchownego, teologa i etyka ks. dra Dietricha Bonhoeffera, za udział w spisku na życie Hitlera skazanego przez nazistów na śmierć.  Zginął 9 kwietnia 1945r. we Flossenburgu, na pograniczu niemiecko-duńskim, wraz a admiralem Canarisem, Osterem i innymi. Decyzja o likwidacji tzw. Grupy Canarisa "Zossen" zapadła na naradzie u Hitlera cztery dni wcześniej, 5 kwietnia.

Swoje najwybitniejsze dzieła Dietrich Bonhoeffer pisał w więzieniu, a jego listy, rozważania, eseje i szkice - do tej pory zmuszają cały czas, aż do dzisiaj, do zastanawiania się nad istotą chrześcijaństwa. I to w czasach ekstremalnych.
Dla Bonhoeffera – był to czas II wojny światowej, dla współczesnych, tu i teraz, – jest to w czas pandemii wybitnie agresywnego wirusa, zbierającego śmiertelne żniwo na świecie.

sobota, 28 marca 2020

Franciszek: Jak uczniowie Ewangelii zostaliśmy zaskoczeni

Urbi et Orbi na czas pandemii. Fot. VaticanNews printscreen
Nadzwyczajne błogosławieństwo Urbi et Orbi, czyli miastu i światu, zakończyło w piątek wieczorem (27.03.2020) specjalną modlitwę papieża Franciszka o ustanie pandemii koronawirusa . Błogosławieństwu towarzyszyło udzielenie odpustu zupełnego.

W strugach deszczu, w sugestywnej scenerii całkowicie pustego, zamkniętego z powodu pandemii placu Świętego Piotra, a następnie w przedsionku bazyliki watykańskiej papież modlił się za chorych, za lekarzy i za całą ludzkość.
                                                                                                                                                                                 
- Wzywasz nas, byśmy się nie lękali. Ale nasza wiara jest słaba i boimy się. Ale Ty, Panie, nie zostawiaj nas na łasce burzy - prosił papież.
                                                                                                                                                                                

wtorek, 25 lutego 2020

Wędrówki po Polsce: Biały Bór

Biały Bór - cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia
Przenajświętszej Bogarodzicy. Fot. L.Wątróbski
Biały Bór - miasteczko położone  we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego (szczecińskiego) - ok. 30 km na północny-wschód od Szczecinka (niemieckie Neustettin). Zamieszkują go dziś Polacy i Ukraińcy przesiedleni tam w ramach akcji „Wisła”. Są też ślady żydowskie m.in. cmentarz z XVIII wieku, zdewastowany w czasach II wojny światowej. W miasteczku istniała niewielka gmina żydowska, która posiadała małą szachulcową synagogę w okolicach młyna.                                                                                                                 

Prawa miejskie Biały Bór otrzymał w roku 1382 roku. Dwadzieścia lat później, w roku 1408 rozwój miasta zahamował wielki pożar. W kolejnym stuleciu miasto było jeszcze 3 razy niszczone przez pożary. W 1772 roku Biały Bór znalazł się pod zaborem pruskim. Podczas I wojny światowej miasto było ważnym punktem niemieckiego oporu. 26 lutego 1945 roku, zniszczony w 80%, Biały Bór przyznano Polsce.

wtorek, 14 stycznia 2020

Ułan Ude i buddyści z iwołgińskiego dacanu

Na obszarze wschodnej Syberii czyli Zabajkalu znajduje się kraina zwana Buriacją - dziś stanowiąca autonomiczną republikę w ramach Federacji Rosyjskiej. Mieszkają tam też Polacy. Ze stolicy Buriacji - Ułan Ude o życiu tego syberyjskiego miasta, jego historii oraz o buddyzmie Buriatów pisze w swej korespondencji Leszek Wątróbski.

Miasto to położone jest przy ujściu rzeki Udy do Selengi i jest trzecim co do wielkości miastem wschodniej Syberii  liczącym dziś ponad 400 tys. mieszkańców. Znajduje się ono 75 km na wschód od jeziora Bajkał i 430 km na północ od Ułan Bator – stolicy Mongolii - pomiędzy górami Chamar-Daban i Ułan-Burgasy. Jego buriacka nazwa to Ulaan Ùdè.            

wtorek, 16 lipca 2019

Wędrówki po Polsce: Swarzewo - „Kaszubska Częstochowa”

Swarzewski rybak na Zatoce Puckiej. Fot. L.Wątróbski
Swarzewo to duża kaszubska wieś, położona nad Zatoką Pucką, w województwie pomorskim, w gminie Puck nazywana „Kaszubską Częstochową”. W latach 1466-1772  Swarzewo było królewszczyzną i należało do królów polskich. W okolicy wsi występują nieeksploatowane jeszcze złoża soli kamiennej i soli potasowo-magnezowej. W Swarzewie znajduje się oczyszczalnia ścieków oraz sanktuarium maryjne Matki Boskiej Swarzewskiej opiekunki ludzi morza.

Wieś Swarzewo została lokowana we wczesnym średniowieczu. Od roku 1308 znajdowała się na terenach należących do Krzyżaków, w komturstwie gdańskim. W roku 1340, po raz pierwszy, pojawiła się obecna nazwa wsi. Około 1400 r. w Swarzewie został zbudowany kościół filialny. Od 1466 r. Swarzewo było administrowane przez starostów puckich. W XVI i XVII wieku było wsią folwarczną z karczmą, a od 1772 r. należało do skarbu pruskiego. Obecny kościół parafialny wzniesiony został w roku 1880. Od końca I wojny wieś należy ponownie do Polski.                                                                                       
 

piątek, 28 czerwca 2019

"Adoremus Te Domine". Święto Bożego Ciała w Marayong

Procesja Bożego Ciała w Marayong. Fot. H.Iglinski
Adoremus Te Domine – Adorujemy Tobie Panie. Te słowa przewijały się kilkakrotnie podczas homilii jaką z okazji Święta Bożego Ciała wygłosił w Marayong O. Krzysztof – misjonarz z Papui – Nowej Gwinei.
 
 Chrystus został z nami pod postacią chleba, tego cennego pokarmu, którego ‘kruszynę podnoszą z  ziemi przez uszanowanie’, mówił kapłan, wplatając w homilię wiele wzruszających przykładów. Jak choćby ten, kiedy  obserwował dzieci na Nowej Gwinei,  przyjmujące po raz pierwszy Chrystusa, które otrzymywały w prezencie pierwszokomunijnym słodkiego ziemniaka, marchewkę lub kapustę... Kapłan mówił także o istocie rodziny, w której przekazywane są najcenniejsze wartości – aby było komu adorować Pana Jezusa. Adorować można w milczeniu, bez słów. Można też przedstawiać Bogu swoje prośby. Ale zamiast mówić – mam wielki problem, Panie Boże, dopomóż, czy nie lepiej powiedzieć problemowi – mam Wielkiego Boga on mi pomoże...

czwartek, 20 czerwca 2019

Boże Ciało – od herezji do jednego z głównych świąt Kościoła

Procesja Bożego Ciala w polskim ośrodku katolickim
w Marayong na przedmieściach Sydney (2018 r.)
Fot. K.Bajkowski
Kościelne święto Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa to jedna z największych katolickich uroczystości w kalendarzu liturgicznym. Co ciekawe, na początku swego istnienia uznana została za herezję.

Początek tradycji obchodzenia święta Bożego Ciała sięga XIII wieku. U progu tego stulecia – na Soborze Laterańskim IV (1215) - w Kościele katolickim przyjęto dogmat o transsubstancjacji, czyli przemianie substancji chleba i wina, w ciało i krew Chrystusa z zachowaniem ich naturalnych przypadłości takich jak smak, wygląd, forma itp. Wiązało się to z coraz mocniejszymi wpływami filozofii greckiej oraz tradycji scholastycznej w teologii Kościoła zachodniego.

piątek, 10 maja 2019

Dlaczego atak na ikonę Matki Boskiej jest aktem barbarzyńskim?

Wiele emocji wzbudziło ostatnio zachowanie prowokatorki, która posłużyła się plakatem z przeinaczonym, sprofanowanym, wizerunkiem Matki Boskiej, gdzie umieszczono aureolę w barwach tęczy LGBT. Umieszczała go ona na koszach na śmieci i na przenośnych toaletach.

Takie potraktowanie wizerunku Matki Boskiej jest zdarzeniem bardzo bolesnym nie tylko dla katolików, ale też i innych osób znających i stosujących zasady normalnego, cywilizowanego, współżycia miedzy ludźmi. Tego rodzaju szarganie wizerunku Matki Boskiej jest uderzeniem w ich najbardziej intymne uczucia. Z czego to wynika? Być może są jacyś ludzie, dla których jest to nie w pełni zrozumiałe, choć i oni powinni przecież pojmować, i ogromna większość pojmuje, że nie należy obrażać innych ludzi.

wtorek, 7 maja 2019

„Majówka” żabnicka*

Procesja do kapliczki przydrożnej . Fot. L.Wątróbski
Maj jest w Kościele miesiącem szczególnie poświęconym czci Matki Bożej. Słynne majowe nabożeństwa przy kapliczkach i przydrożnych figurach, na stałe wpisały się w krajobraz Polski. Jego centralną częścią jest Litania Loretańska, do której w tym roku dodano nowe wezwanie. W Polsce pierwsze odnotowane nabożeństwa majowe zostały wprowadzone w 1838 r. przez jezuitów w Tarnopolu. W połowie XIX w. „majówki” odprawiane już były w wielu miastach - m.in. w Warszawie w kościele Św. Krzyża, w Krakowie, Płocku, Toruniu, Nowym Sączu, Lwowie i Włocławku.

Majówka Żabnicka to nazwa własna przypisana bezpośrednio do wsi o tej samej nazwie – mówił mi prof. dr Bogdan Matławski. Ma wiele znaczeń, ale to główne – to śpiewnie pieśni maryjnych przy kapliczce wiejskiej czy przydrożnej. To jest stara tradycja sięgająca w Polsce początków XIX wieku, natomiast w Żabnicy roku 1945. Wcześniej nie było tu kapliczek, bo mieszkali tu luteranie i nie było tu żadnego kultu maryjnego. Kapliczki zbudowali tu dopiero pierwsi osadnicy, którzy przyjechali tu głównie z Polski centralnej.

piątek, 19 kwietnia 2019

Życzenia wielkanocne bpa Wiesława Lechowicza dla Polonii


Drodzy Bracia i Siostry, z okazji tegorocznych świąt wielkanocnych pragnę dotrzeć do Was z orędziem Zmartwychwstałego Pana, zawierającym dwa słowa "Pokój Wam". Chyba nikogo nie trzeba przekonywać jak bardzo potrzebujemy dzisiaj pokoju, zarówno w wymiarze międzynarodowym, jak i w naszej Ojczyźnie, w naszych polonijnych wspólnotach i rodzinach, w Kościele i wreszcie w naszych sercach. Zatem, wzorem Jezusa, staję pośrodku Was z pasterskim słowem i z serca płynącymi życzeniami "Pokój Wam"!  - pisze do Polonii  na całym świecie bp Wiesław Lechowicz, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej.

Publikujemy pełną treść listu bpa Wiesława Lechowicza:

Życzenia wielkanocne Delegata Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej


Wielkanoc 2019


Przyszedł Jezus, stanął pośrodku, i rzekł do nich: «Pokój wam!». A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie, ujrzawszy Pana.
A Jezus znowu rzeki do nich: «Pokój wam!»

/J 20,19-21/

środa, 6 marca 2019

Rozmowa z twórcą Muzeum Ikon w Warszawie

Niewielkie ikony malowane przez Michała Boguckiego
Fot. L.Wątróbski 
Od 2011 roku w Warszawie czynne jest niezwykle muzeum o charakterze ekumenicznym  - Muzeum Ikon*, gromadzące głównie ikony współczesne, ale też i stare.  Ma ponadto w swych zbiorach rysunki, starodruki , sprzęt liturgiczny i krzyże różnych tradycji chrześcijańskich. Z pośród zgromadzonych 200 egzemplarzy Biblii w różnych językach,  cennym i jednocześnie najstarszym eksponatem muzeum  jest  biblia krytyczna  Marcina Lutra z 1622 roku. Twórcy muzeum mają ambicje zebrać egzemplarze Biblii we wszystkich językach świata. Jest ich ponad 2000. 

Z Michałem Boguckim - twórcą i dyrektorem  Muzeum Ikon w Warszawie  oraz jego żoną Ładą rozmawia Leszek Wątróbski


-Jak wspomina Pan działania organizacyjne muzeum sprzed lat?                              
 
  -Wszystko zaczęło się przy polskojęzycznej kaplicy prawosławnej św. Grzegorza Peradze w Warszawie przy ul. Wilczej. To małe pomieszczenie, mogące pomieścić maksymalnie 30 osób zaczęło pękać w szwach. Na nasze nabożeństwa przychodziło sporo ponad 100 osób. Poszedłem wiec do Metropolity Sawy i powiedziałem mu, że mogę poszukać większego miejsca, ale potrzebna będzie papier z pieczątką Metropolii. I takie pismo otrzymałem. Metropolita powiedział mi wówczas, że lokal na muzeum ikon na pewno dostaniemy - zwłaszcza, że zostało ono już powołane i że nadal nie ma odpowiedniego pomieszczenia. Tak się zaczęły poszukiwania lokalu na nasze muzeum i przy okazji na kaplicę.  
 

poniedziałek, 24 grudnia 2018

Janusz Sanocki: Co dostaliśmy w Betlejem?

Raffaello Santi: The Holy Family below the Oak
 Tree. Prado Museum (public domain) 
W okresie tzw. „Magii Świąt”, blasku choinkowych lampek, dźwięku amerykańskich pastorałek puszczanych z głośników w hipermarketach, przygotowaniach jakie odbywają się w każdym prawie domu (z wyjątkiem wojujących antyklerykałów) nie ma specjalnie czasu żeby zastanawiać się co naprawdę stało się w Betlejem ponad 2 tysiące lat temu? Tymczasem wtedy, w żydowskim miasteczku wraz z Dzieciątkiem  narodziła się nasza cywilizacja.
 
Cywilizacja czyli „metoda ustroju życia zbiorowego” – zespół reguł fundamentalnych na których opiera się funkcjonowanie społeczności, z jakiej wynikają prawa stanowione, ale także zespół przekonań jakie kierują ludźmi w ich indywidualnych zachowaniach.