Wędrówki po Polsce: Spacerkiem po Busku- Zdroju

Początki Buska sięgają XII wieku. Wtedy to, na jego dzisiejszym terenie istniała osada pasterska. Pierwsza wzmianka w kronice krakowskiej bulli papieskiej pochodzącej z 1166 roku, dotyczy kościoła pod wezwaniem św. Leonarda w miejscowości Bugsk. Kościół ten od wieków ściągał do siebie rzesze wiernych pątników, szukających pomocy w wielu schorzeniach i przypadłościach losu.

W kronikach Jana Długosza

Opierając się na kronikach Jana Długosza, założycielem Buska był jego pierwszy właściciel niejaki Dzierżko (Dersław z Chodla Rycerskiego). To on w latach 1180-1185 sprowadził tu zakon sióstr Norbertanek, którym ufundował klasztor, a w testamencie pozostawił całą resztę swojego majątku. Ważnym elementem, który przyczynił się do rozwoju tej osady były istniejące tu solanki. Immunitet na ich eksploatację i ważenie soli wydał w 1252 roku książę sandomierski Bolesław Wstydliwy. Wkrótce potem, głównie dzięki staraniom sióstr Norbertanek, książę Leszek Czarny nadał miejscowości tej prawa miejskie co nastąpiło w roku 1287. 

Wędrówki po Polsce: Elizeum - najbardziej tajemniczy zabytek Warszawy

Elizeum Poniatowskiego . Fot. E. Michalowska-Walkiewicz

Elizeum, to podziemna rotunda wykonana z cegły, która jest usytuowana w stoku Skarpy Wiślanej. Znajduje się ona na terenie parku Marszałka Rydza - Śmigłego w pobliżu skrzyżowania ulic Książęcej i Kruczkowskiego w Warszawie.

Dom przyjemności

Jest to budowla w typie Maison de Plaisance czyli inaczej mówiąc (domu przyjemności). W chwili obecnej zachował się tylko jeden z pawilonów ogrodowych wchodzących w skład kompleksu ogrodu romantycznego na „Książęcem”, założonego przez podkomorzego Kazimierza Poniatowskiego brata ostatniego króla Polski. Budowla ta powstała w latach 1776-1778, według projektu Szymona Zuga. Jest ona stworzona na planie centralnym, zamknięta z czterech stron półkolistymi niszami, które pokryte są kopułą, udekorowaną wewnątrz sztukaterią gipsową.  Sklepienia tej budowli mają charakter kolebkowy. Miejsce to doświetlone było niegdyś okrągłym otworem w sklepieniu, tak by dokładnie w ten otwór wpadało światło stojącej na zewnątrz lampy.

Wędrówki po Polsce: Perełka w Tarnowskich Górach

Wejście do sztolni Czernego Pstrąga. Fot. E.Walkiewicz

Nasza dzisiejsza opowieść dotyczy historii Sztolni Czarnego Pstrąga. Leży ona w Tarnowskich Górach, które znajdują się na północ od Bytomia. Przez miasto przepływa rzeka Soła i struga Pniowiec. Miasto leży na skraju Niziny i Wyżyny Ślaskiej. Tarnowskie Góry są głównym miastem Garbu Tarnogórskiego. Można tu dotrzeć zarówno pociągiem jak też i busem z Bytomia, który oddalony jest od Tarnowskich Gór o 12 km, z Gliwic oddalonych o 22 km i z Katowic oddalonych o 25 km.

 

Sztolnia Czarnego Pstrąga, to 600-metrowy fragment Głębokiej Sztolni noszącej nazwę „Fryderyk” (Tiefer Friedrichsstollen). Jest to najdłuższa sztolnia w rejonie Tarnowskich Gór, należącej do założonej w 1784 roku królewskiej kopalni rudy ołowiowo-srebrowej. W miejscu tym tym wiele wycieczek miało możliwość ujrzenia ducha dawnego górnika lub mogło też usłyszeć rżenie pracujących tu koni. Raz po raz unosząca się nad zwiedzającymi złowieszcza mgła, jest świadectwem nadprzyrodzonej obecności dawnych pracowników kopalni srebra.

Wędrówki po Polsce: Arłamów i łóżko Wałęsy

Hotel Arłamów Fot. H.  Bielamowicz (Wikipedia)

Arłamów, to malownicza osada usytuowana w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne. Miejscowość ta leży na terenie założonego w 1992 roku Parku Krajobrazowego Gór Słonnych. Jest to miejscowość turystyczna, do której bardzo jest łatwo dotrzeć komunikacją miejską i pociągiem z Przemyśla, największego miasta w powiecie.

Wieś szlachecka

Arłamów, zapisał się w naszej historii jako niegdyś szlachecka wieś prywatna, która należała do rodu Herburtów. Położona była ona na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie przemyskim w województwie ruskim. W latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, Arłamów należy już do województwa krośnieńskiego. Jak zatem wiadomo, Arłamów położony jest w Górach Sanocko-Turczańskich w Karpatach Wschodnich, w południowo-wschodniej Polsce. Przez miejscowość tę, z północy na południe przepływa potok Arłamówka, będący dopływem rzeki Wyrwy. Od wschodu Arłamów graniczy z Ukrainą. Najbliższe miasto to Ustrzyki Dolne odległe od Arłamowa o 28 kilometrów.

Wędrówki po Polsce: Ćmielów... porcelanowy

Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie.
 Porcelanowe abażury. Fot. Januszk57 Wikipedia

Ćmielów, to urocze miasto, usytuowane w powiecie ostrowieckim. Słynie ono z tego, iż w tym mieście właśnie, funkcjonują dwie fabryki porcelany. Są to jedne z najstarszych fabryk, produkujących ten cenny produkt. Powstały one bowiem, w 1790 roku.

Historia

Początki osadnictwa na terenie dzisiejszego Ćmielowa, datuje się na okres późnego neolitu. Sprzyjały temu urodzajne ziemie lessowe, jak również obecność lewego brzegu rzeki Kamiennej, dającej urodzajność polom uprawnym. Mieszkali na tych terenach ludzie, którzy zajmowali się wyrobem narzędzi kamiennych z krzemienia pasiastego, wydobywanego w pobliskich Krzemionkach, gdyż tu właśnie znajdowała się duża kopalnia tego surowca.

Rzymski szlak handlowy

W pierwszych wiekach naszej ery, wzdłuż rzeki Kamiennej przebiegał rzymski szlak handlowy. Prowadził on do Nowosłupskich dymarek, gdzie przetapiano rudę żelaza. Obok rolnictwa i wyrobu narzędzi krzemiennych, od najdawniejszych lat zajmowano się tu lepieniem garnków. Działo się to dzięki pokładom gliny i lessu.

Wędrówki po Polsce: Piekary Śląskie

Piekary Śląskie. Fot. E. Michałowska-Walkiewicz

Piekary Śląskie, to miasto powołane do istnienia na prawach powiatu, położone w południowej Polsce na Górnym Śląsku. Znajduje się ono w Centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Piekary Śląskie wchodzą w skład Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii. Miasto to leży nad rzeką Brynicą, w północnej części Wyżyny Śląskiej.

 

Pierwsza wzmianka o Piekarach pochodzi z 1253 roku. Pierwotnie osada ta, była nazywana Zwierzów i Pecare. Do roku 1934, obowiązywała już nazwa Wielkie Piekary lub Piekary Wielkie. W dniu 1 kwietnia roku 1934, Wielkie Piekary połączono z Szarlejem, w gminę Szarlej-Wielkie Piekary, po czym 3 września 1935 roku nastąpiła kolejna zmiany nazwy tego miasta na Piekary Śląskie.

Wędrówki po Polsce: Muszyna - cudowne uzdrowisko

Panorama Muszyny z widokiem na rzekę Poprad.
 Fot. K.Burghardt (Wikimedia commons)

Muszyna, której łacińska nazwa brzmi Mussina, to miasto położone w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Miasto to, posiada status miejscowości uzdrowiskowej z licznymi odwiertami i rozlewniami leczniczych wód mineralnych. Jak nie trudno się domyśleć, są tutaj liczne pijalnie wód, sanatoria uzdrowiskowe i  parki. Łatwo tu dojechać z Krakowa, Kielc i Warszawy, liniami autobusowymi i koleją.

 Historia

Muszyna, była niegdyś własnością biskupstwa krakowskiego. Powstanie i rozwój tej miejscowości, związane są z jej graniczeniem z Doliną Popradu, właśnie tędy biegnie stary szlak handlowy zwany „węgierskim”. Pierwszą wzmiankę o tej osadzie spotykamy w akcie nadania z 1209 roku, w którym król węgierski Andrzej II, zezwala na pobieranie cła, nad rzeką Poprad koło Muszyny, proboszczowi Adolfowi ze spiskiej kapituły św. Marcina. W tym czasie osada należała do rodu Niegowickich, pieczętujących się herbem Półkozic.

Wędrówki po Polsce: Głogów - piastowskie miasto

Główny deptak Starego Miasta w Głogowie.
Fot. E.Michałowska - Walkiewicz

Niektórzy historycy uważają, że osada Lugidunum z mapy Ptolemeusza, to Głogów.  O tym, że ptolemeuszowska miejscowość była Głogowem, wynika z jej położenia względem innych miejscowości Śląska. Nie mamy jednak pewności co do powyższej tezy, gdyż mapa Ptolemeusza jest bardzo niedokładna.

To stare piastowskie miasto, umiejscowione jest nad rzeką Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie. Leży on w północnej części województwa dolnośląskiego, na pograniczu Pradoliny Barucko- Głogowskiej i Wzgórz Dalkowskich. Miasto to tak jest usytuowane, ze doskonały jest do niego dojazd z Wrocławia, Jeleniej Góry, Kalisza a także Gorzowa Wielkopolskiego. Miasto to posiada ogromne zaplecze restauracyjno -hotelowe. Każdy turysta znajdzie tu na pewno odpowiedni dla siebie posiłek i na wysokim poziomie nocleg.

Hammershus. Ruiny zamku z polsko- szwedzką historią

Ruiny zamku na wyspie Bornholm.
 Fot. E. Michałowska-Walkiewicz 

Nasza redakcja, została zaproszona do Danii, celem szukania polskich śladów w historii tego kraju. Zwiedzaliśmy tam dobrze zachowane ślady potęgi duńskiej z epoki średniowiecza, w które wpleciona jest stara legenda.

Ufortyfikowany zamek

Hammershus, to duński zamek królewski z ogromnym kompleksem fortyfikacyjnym, usytuowany na północnym krańcu wyspy Bornholm. Należy on do największego obiektu o charakterze historyczno-obronnym, mieszczący się na północnym krańcu Europy. Zamek ten, został zbudowany przez Duńczyków w 1255 roku, na polecenie szwedzkiego arcybiskupa Lund, który walczył o hegemonię i totalne wpływy z królem duńskim. Zamek ten, zbudowany został na masywie Hammeren, a miał on być przeciwwagą dla znajdującego się w centralnej części wyspy królewskiego zamku Lilleborg. W cztery lata po wybudowaniu Hammershus, wojska szwedzkiego pod komendą arcybiskupa Lund zniszczyły Lilleborg i Hammershus, a zamek stał się głównym obiektem wyspy.

Na świętokrzyskiej wędrówce: Wiślica

Wiśnica. Dom Dlugosza - zbudowany w 1460 roku
 i przeznaczony dla wikariuszy i kanoników kolegiaty.
 Fot. J.Halun (Wikipedia)

Najstarszy historyczny dokument wspominający o Wiślicy, mówi o przymusowym chrzcie pogańskiego księcia Wiślan, któremu było na imię Wiślimir. Jest to zatem jak widać dowód, że w IX wieku istniało silne państwo Wiślan ze stolicą usytuowaną w Wiślicy. Wiślica położona jest na Ponidziu, na lewym brzegu rzeki Nidy w Nadnidziańskim Parku Krajobrazowym. Przez tę miejscowość przebiega droga wojewódzka numer 776, prowadząca z Buska- Zdroju do Kazimierzy Wielkiej.

Słowiańskie znaczenie Wiślicy

 Wiślica jest punktem początkowym niebieskiego szlaku turystycznego prowadzącego do Pińczowa oraz zielonego szlaku prowadzącego do Grochowisk. Przez wieś przebiega szlak Małopolska Droga Świętego Jakuba oraz Via Jagiellonica. W Wiślicy kończyła swój bieg Świętokrzyska Kolej Dojazdowa. Według starej legendy, nazwa osady pochodzi od imienia jej założyciela, księcia Wiślan Wiślimira, który wraz ze swoim otoczeniem miał przyjąć chrzest w 880 roku. Wspomina o tym tzw. legenda panońska, czyli Żywot świętego Metodego. Dokument mówi o przymusowym chrzcie pogańskiego księcia Wiślan. W około 990 roku, gród ten został włączony w obręb państwa Piastów. Wiślica stała obok Krakowa jednym z najważniejszych ośrodków administracyjnych w Małopolsce.

Noc Świętojańska - nasze słowiańskie święto

Iwan Kupała: Puszcznie wianków. Fot. S.Kozhin (Wikimedia)

Przed nami Noc Świętojańska* czyli słowiańskie święto związane z letnim przesileniem Słońca.
Są na świecie miejsca gdzie historia starosłowiańska, splata się z realną rzeczywistością, postrzeganą przez nas każdego dnia. Można ją znaleźć pod każdym kamieniem, drzewem lub opłotkiem. W naszej rodzimej prehistorii słowiańskiej, ludzie oddawali cześć posągom swoich bóstw, takich jak Swaróg i Swarożyc. Czynili to szczególnie w czas tak zwanej równonocy czerwcowej.

   Współczesna wiedza

Przeciętny Polak o swoich słowiańskich praprzodkach wie zasadniczo niewiele. Co do prasłowiańskich korzeni to czasem nieświadomie używa się słowa kupalnocka lub sobótka. Znikome szczątki mitologii naszych przodków, przetrwały jedynie w folklorze i legendach. Niektóre zaczątki obrzędów Prasłowian, pieczołowicie przechowywano do epoki średniowiecza, zaś w formie silnie przekształconych reliktów, dotrwały one do czasu zaniku kultury chłopskiej, datującej się na czasy XIX i XX stulecia. W dzisiejszych czasach zauważane jest w sposób szczególny zjawisko, które nasila się na przełomie czerwca i lipca w całej Polsce. Fala zabaw i pikników, które są organizowane pod wdzięcznymi nazwami: noc świętojańska, wianki, sobótka, czy też znana wszystkim noc kupały, przybiera na znaczeniu.
 

Skarby Polski: Krasiczyn

Zamek w Krasiczynie. Fot. E.Michałowska-Walkiewicz

Krasiczyn, to miejscowość należąca do powiatu przemyskiego, leżąca w województwie Podkarpackim. Przez Krasiczyn przebiega droga krajowa numer 28, prowadząca przez Zator, Wadowice, Nowy Sącz, Gorlice, Biecz, Jasło, Sanok i Medykę. Niegdyś była ona siedzibą magnaterii polskiej i nazwana była miejscowością Płynącego Złota. W piętnastym wieku, miejscowość ta nosiła nazwę Śliwnicy, a była ona własnością hrabiego Śliwińskiego, który wygrał ją w karty od pobliskiego biskupa Jana Nepomucena Morągiewicza.

Szesnaste stulecie

-W 1525 roku, właścicielem miejscowości Krasiczyn był Jakub z Siecina, który pobudowany tam dwór obronny sukcesywnie przekształcał w zamek. W tym czasie krasiczyńskie zabudowania składały się z budynku bramnego, dworu i zabudowań gospodarczych, zaś całość tej posiadłości otaczał wał i fosa. Jak głosi wieść gminna, miejscowość ta była nazywana Śliwnicą Mędrców, gdyż zapraszani byli tutaj na wypoczynek najmądrzejsi Polacy, wiodący prym w całym kraju. Nazwisko Krasicki zostało przyjęte przez potomków Jakuba Śliwińskiego, od pobliskiej wsi Krasice, która także stanowiła ich posiadłość. Z biegiem lat, zamek i wspomnianą miejscowość nazwano od nazwiska właściciela – Krasiczyn, a miało to miejsce w 1602 roku- relacjonuje Jan Syklewicz historyk.

Skarby Polski: Łęczyca - rezydencja diabła Boruty

Zamek w Łęczycy wzniesiony został w latach 1357-70, z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego, wkrótce po tym jak włączył on księstwo łęczyckie w granice Państwa Polskiego. Postanowiłam poszukać śladów Boruty osobiście.

Słuchając starej legendy

Według legendy, diabeł Boruta był żyjącym w wieku czternastym szlachcicem. Gdy budowany był zamek w Łęczycy, król Kazimierz Wielki, doglądając jego budowę utknął w swej karecie na szerokich mokradłach. Silny młodzieniec o imieniu Boruta, pomógł mu w tej opresji i w zamian za to otrzymał posadę dozorcy zamku. Z czasem on jednak zadomowił się w nim na dobre, a tych którzy byli złymi mieszkańcami miasta, więził Boruta w lochach zamkowych, poddając ich okrutnym torturom. Osobiście nasłuchiwałam w lochach zamczyska popiskiwań Boruty, który zawsze tak reaguje na nieproszonych gości.

Nieznane skarby Polski: Chlewiska

fot. E.Michałowska - Walkiewicz

Pałac w Chlewiskach, usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu w otoczeniu zabytkowego parku krajobrazowego z kilkoma niezwykle okazałymi pomnikami przyrody.

Wygląd pałacu

 Składa się z on dwóch budynków wspartych wzmocnionymi od środka szkarpami, które są ze sobą złączone pod kątem prostym. Są one połączone z niewielką wieżyczką, w której widać otwory strzelnicze. Aktualny wygląd pałacu został nadany podczas kilku renowacji, które miały miejsce w XVIII i XIX wieku. Wejście do tej rezydencji, zostało zmienione i nie prowadzi ono przez dawną bramę główną, lecz od strony dużych drewnianych stajni. Początkowo, główne wejście do zamku, prowadziło do kaplicy rezydencjalnej, w której lubił prowadzić długie kontemplacje modlitewne pierwszy z właścicieli tej warowni Jan Chlewiński, herbu Boży Dar.

Skarby Polski: Królewska galeria obrazów w warszawskich Łazienkach

 Stanisław August Poniatowski, był przywiązany do warszawskich Łazienek bardziej niż do któregokolwiek ze swych apartamentów, czy też tworów artystycznych. W ich powstanie i zagospodarowanie, Poniatowski włożył najwięcej inicjatywy, smaku i pracy. Władysław Tatarkiewicz, często pisywał w swoich rozprawach, że właśnie Łazienki Królewskie w Warszawie, znajdowały się najbliższej serca króla.

 

Urządzenie rezydencji

Ta rezydencja króla Poniatowskiego, urządzona została z najwyższą precyzją i przez cały czas królowania Stanisława Augusta, była ona w ten sposób rozbudowywana i upiększana. Jej wygląd, do dziś świadczy o jego nietuzinkowym znawstwie, smaku i dążeniach do europejskich mód. Rozbudowując tę posiadłość, król Polski położył dla rozwoju kultury Rzeczypospolitej doby oświecenia, niebagatelne zasługi. Łazienki Królewskie zyskały ostateczny swój kształt już po rozpadzie Rzeczypospolitej, już po abdykacji monarchy i jego wyjeździe do Grodna, który miał miejsce w 1795 roku.

Skarby Polski: Rezydencja Zamoyskich w Kozłówce

Odrestaurowany pałac Zamoyskich w Kozłówce.
Fot. A.Zarzecki (Wikimedia commons)

O jednej ze znamienitych rezydenci ziemian polskich - pałacu w Kozłowce niedaleko Lubartowa na Lubelszczyźnie, należącego niegdyś do rodu Zamoyskich pisze do Bumeranga Polskiego Ewa Michałowska - Walkiewicz w cyklu Skarby Polski. Dzięki takim jak Zamoyscy, Polska była niegdyś potęgą ekonomiczną Europy. - pisze autorka tekstu.

Jutro natomiast - jak informuje nas Kancelaria Senatu RP - w gmachu Senatu RP w Warszawie zostanie otwarta wystawa „Europa w rodzinie. Ziemiaństwo polskie w dwudziestym wieku”. Ekspozycja, przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej i Polskie Towarzystwo Ziemiańskie, zostanie zaprezentowana z inicjatywy senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu. Jej celem jest przedstawienie portretu polskiego ziemiaństwa jako lokalnych elit.  Na wystawie zostaną zaprezentowane m.in.  mapy rezydencji ziemiańskich w II RP, historie wybranych rodzin i dane statystyczne dotyczące reformy rolnej z 1944 r.

Skarby Polski: Moszna - zamek tysiąca legend

Zamek w Mosznej. Fot. B.Kamiński  (Wikimedia Commons)

Miejscowość Moszna, położona jest na szlaku komunikacyjnym łączącym Prudnik z Krapkowicami. Nazwa jej pochodzi prawdopodobnie od nazwiska Moschin, rodziny przybyłej do parafii Łącznik w XIV wieku. Jak głosi bardzo stara legenda, Moszna w średniowieczu należała do Zakonu Templariuszy. Podobno w jej murach ukryty jest potężny skarb tego zakonu. Grupa rekonstrukcji historycznej Medium z Dobrej, w swoich pokazach zainscenizowała wiele pokazów, ze znaczących dla tej miejscowosci zdarzeń historycznych, na które została zaproszona redakcja Bumaranga Polskiego.

W rękach rodu von Skall

W roku 1679 właścicielami Mosznej, była rodzina von Skall. W 1723 roku, tuż po śmierci właścicielki Urszuli Marii von Skall, wieś przeszła w ręce jej kuzyna nadmarszałka dworu Fryderyka Wielkiego, Georga Wilhelma von Reisewitz. Z tego okresu pochodzi środkowa część dzisiejszego zamku. W roku 1771, wspomniana  rodzina von Reisewitz straciła Moszną, a majątek został zakupiony na licytacji przez Heinricha Leopolda von Seherr-Thossa, którego rodzina posiadała również na własność zamek i dobra w niedalekiej Dobrej.

Potrawy wielkanocne

Wielkanoc, to jedno z najbardziej uroczyście obchodzonych Świąt w Polsce. Kiedy wczytujemy się w opisy staropolskich uczt wielkanocnych, to odnosi się wrażenie, że jest to czas spokoju, śmiechu i wzmożonych kontaktów międzyludzkich.

Strona duchowa tego święta, posiada niesamowitą moc nie ustępując pierwszeństwa ziemskim uciechom, związanych na przykład z nadejściem wiosny. Jak informował w swoich rozlicznych rozprawach filozoficznych, pan Janusz Kowalewski z Pomorza, dzieje się tak dlatego, ponieważ Święta Wielkanocne poprzedza sześcio tygodniowy Wielki Post, który uczula każdego chrześcijanina na niesienie dobra i dzielnie się nim z bliźnimi. Na terenach zaboru austriackiego, od czasu nastania postu, a także przez całe święta, można było jeść jedynie, kaszę, kapustę, ryby wędzone, ziemniaki okraszone olejem no i oczywiście smażoną cebulę. Szczególną specyfikę w delektowaniu się pokarmami, zauważamy na terenie Warmii i Mazur w Wielki Piątek. Jedzono wówczas chleb moczony w mleku, na który sypano wszelkiego rodzaju ziarno.

Skarby Polski: Kapkazy. W Szkole Wrażliwości

Kapkazy, to maleńka wioska, leżąca niedaleko miejscowości Wiącka. Otacza ją, przepiękne położenie Gór Świętokrzyskich. Znajduje się tutaj, jedno z gospodarstw agroturystycznych należących do Stowarzyszenia Turystyki Wiejskiej, nosi ono nazwę „W Krainie Latających Czarownic". To niezwykłe a zarazem bajkowe miejsce spotkań wszystkich tych, którzy kochają teatr oraz twórczość ceramiczną. Można tu zatem podziwiać ceramiczne księżniczki, straszne Baby Jagi oraz wykonanego z masy plastycznej smoka wawelskiego.

Szkoła Wrażliwości

W Kapkazach, stosunkowo niedawno została powołana do istnienia Szkoła Wrażliwości. Jest ona prowadzona jest przez państwa Ewę i Mariusza. Będaca na ich podwórku stara stodoła, jest pewnego rodzaju centrum sztuki wiejskiej. Tutaj wyrabia się ceramczne figurki oraz przedstawia się zgromadzonej publicznosci różnego rodzaju spektakle teatralne.

Skarby Polski: Historia Klasztoru Świętokrzyskiego

Fragment klasztoru na Łysej Górze.
 Fot. E.Walkiewicz

Góry Świętokrzyskie, należą do najpiękniejszych gór w Polsce. Drugim co do wielkości ich masywem, jest tak zwany Łysieć, zwany inaczej Łysą Górą. Zbudowany jest on z kwarcytów, piasków i łupków ilastych pochodzących z kambru, pamiętającego okres paleozoiczny w dziejach Ziemi. Niezalesione partie stoków niektórych szczytów, stanowią wielkie rumowiska skalne, zwane gołoborzami. Sam Łysieć znajdujący się w centrum tych gołoborzy, zwany jest od wieków Świętą Górą, lub też górą Światowida i jest on miejscem, na którym usytuowany został klasztor, w którym znajdują się relikwie Drzewa Świętego Krzyża, odnalezionego przez świętą Helenę Włoską.

Na wzgórzu

Starożytny człowiek od zawsze obierał wzgórza, na miejsce swojego kultu religijnego. Takim miejscem jest właśnie Święta Góra, będąca miejscem składania darów wotywnych bogom, w czasach pogańskich. Historia tego miejsca sięga czasów kultury łużyckiej (1300-400 p.n.e.). Żyzna okolica, dość gęsto zaludniona, sprzyjały rozwojowi ośrodka kultowego tamtego okresu. Trwałym śladem dawnych obrzędów jest tak zwany krąg kultowy, czyli tajemniczy wał usypany z tłucznia kamiennego, posiadający około 2 kilometry długości. Pamięć o istnieniu kultu religijnego w czasach przedchrześcijańskich na Łyścu, była zawsze żywa. Już piętnastowieczna monografia wspomina o wale kultowym i odprawianych na nim świętych tańcach, mających na celu wielbienie boga Światowida. Podczas tych tańców, kobiety plotły tak zwane sznury szczęścia i paliły domowe ogniska. U podstaw tego wału, znaleziono ceramikę ze starszego okresu średniowiecza, opisującą dokładnie wyposażenie domów mieszkających w tej okolicy ludzi.